به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کرمانشاه، جلسه نقد و بررسی کتاب خاطرات سفیر توسط اعضای نوجوان برگزیده مراکز شهر کرمانشاه برگزار شد. محمد خیاطزنجانی مدیر کل کانون استان گفت: کتاب خاطرات سفیر، خاطرات نیلوفر شادمهری دانشجوی ممتاز ایرانی است که جهت ادامه تحصیل در یکی از دانشگاههای فرانسه پذیرش و در زندگی تحصیلی خود با تجربیاتی در مواجهه با هم دانشگاهیهای مسلمان و غیر مسلمان خود روبهرو شده و این تجربیات را در قالب یک کتاب منتشر میکند.
زنجانی ادامه داد: این جلسهی نقد با حضور هشت عضو نوجوان برگزیده از مراکز مختلف شهر کرمانشاه و رحمت غلامی، شاعر، نویسنده، منتقد و مربی فرهنگی کانون استان برگزار و در این گفتگوی مباحثهای در خصوص ژانر، موضوعات، زبان، ساختار و تکنیک و همچنین نکات مثبت و جالب توجه کتاب صحبت و گفتگو شد.
نوجوانان ابتدا در خصوص ژانر نوشتاری کتاب گفت و گو و بیان کردند؛ این کتاب بیشتر در قالب یک سفرنامه نگارش شده و البته این سفرنامه مجموعهای از دهها خاطرهی روزمره زندگی مولف است. در کنار این دو گونهی روایتی قلم نویسنده با توجه به پرداخت محدود شخصیتها، توصیفات، فضاسازیها و استفاده از تکنیکهای داستانی به سمت داستان بلند هم گرایش پیدا کرده است.
صحبت در خصوص موضوع و خرده روایتها مبحث بعدی بود که توسط نوجوانان منتقد بررسی شد. کتاب خاطرات سفیر مشخصاً سه موضوع حجاب، دین اسلام و ایران را مورد توجه قرار داده، مولف در روایتهای کلان و خرده روایتهای خود به این سه موضوع به طور ویژهتر پرداخت کرده است. در خصوص موضوع حجاب در مواقعی که نویسنده با استدلال و دلیل صحبت کرده، پذیرش مقولهی حجاب به خوبی برای مخاطب صورت میگیرد، اما در مواردی که مولف به صورت مستقیم تلاش کرده معیار حجاب را مورد بحث و قضاوت قرار بدهد، مخاطب جبهه گرفته و نه تنها تاثیرگذاری مثبتی نداشته بلکه ابهامات و دغدغههای جدیتری را مطرح میکند. در خصوص موضوع اسلام و معرفی این دین هم در این کتاب از دو مقوله نگاه شده است، زمانی که مولف در تلاش است تا قوانین و تعاریفی از دین اسلام را برای غیر مسلمانان شرح دهد، روایتها بسیار خوب جا افتادهاند، یعنی دین اسلام را به عنوان دینی کاملا انسان دوستانه و مهربان در ارتباط با دیگران معرفی میکند اما در روایتهایی که مولف با مسلمانان بیشتر اهل تسنن به بحث و گفتگو میپردازد، قضاوتها و اعمال نظرات منفی در خصوص اهل تسنن باعث شده تا دوگانگی، تضاد و حتی گاهی تفرقهای بین دو مذهب شیعه و سنی در روایتهای کتاب اتفاق بیفتد.
مقولهی زبان سومین مبحثی بود که نوجوانان منتقد به بحث و گفتگو در مورد آن پرداختند. نوجوانان منتقد معتقد بودند که در این کتاب زبان، انسجام و پختگی کامل را ندارد، یعنی اگرچه مولف با زبانی عامیانه و روان به روایت پرداخته است و البته با تزریق رگههای طنز در برخی موارد محدود، کمی دستانداز هیجانی برای مخاطب ایجاد میکند، اما در این اثر زبان بیشتر تنها کارکردی عادی در راستای انتقال مفهوم دارد، در صورتی که زبان در اثر هنری باید به شیوهی بیان برتر برسد و علاوه بر انتقال مفهوم کارکردهای دیگری از نظر زیباییشناسی داشته باشد، این کارکرد و شیوهی بیان برتر در این اثر بسیار کمرنگ بوده و همین باعث یکنواختی و گاهی حتی پریشانی زبانی شده و این مخاطب را آن طور که باید در خود غرق نمیکند.
بحث در خصوص تکنیک و ساختار زبانی چهارمین مبحث مورد بحث در این جلسه بود. نوجوانان منتقد بیان داشتند که حضور خردهروایتهای بسیار متعدد باعث پریشانی روایت کلان در کتاب شده است. در خیلی از موارد روایتهایی (خاطرههایی) شروع میشوند که برای نگارش نه نیازی به آن هست و نه حتی با وجود به میان آمدنشان به خوبی پرداخت شده و در یک سطح و مسیر پیشرفت ناگهانی تمام میشوند و نتیجهی آن اتفاق، مبهم میماند. حضور خرده روایتهای این چنین باعث آشفتگی ذهن مخاطب میگردد. علاوه بر این پرداخت شخصیتها، توصیفها، فضاسازیها، دیالوگها و... آنطور که باید ساخته و پرداخته نشدهاند. نوع زبان و دیالوگهای پرداخت شده در خرده روایتهای مباحثهای هنگامی که مجادلهای در خصوصحجاب، اسلام و یا ایران صورت میگیرد، نوعی جبههگیری و برخورد تند از زبان قلم برداشت میشود که این باعث عدم همذاتپنداری مخاطب با شخصیت اصلی به عنوان یک ایرانی مسلمان، شده و حتی باعث میشود که خواننده حس کند که انگار مولف و راوی با مخاطب هم دعوا دارد.
در پایان نوجوانان ضمن نقد و بررسی و تحلیل محتوایی و ساختاری کتاب، به نکات مثبتی که در این کتاب منحصر بفرد و خاص بودند اشاره کردند. ثبات عقیده، اعتماد به نفس و عزم راسخ در تحقق هدف در زندگی تحصیلی و اتفاقاتی که برای راوی (نیلوفر شادمهری) میافتد، اعتماد افراد مختلف از ملیتهای مختلف به راوی (نیلوفر شادمهری) به عنوان یک فرد ایرانی و ارجاع به اتاق او برای بیان دغدغهها و درد دلها، مرجع قرار دادن راوی به عنوان یک فرد ایرانی برای سوالات و ارائههای درسی و تحصیلی، و مواردی از این دست از نکات مثبتی بود که توسط نوجوانان منتقد بیان شد.
