به گزارش روابط عمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هرمزگان، این کارگاه با حضور محدثه درویشی مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری هرمزگان، پروین پشتکوهی مدیرکل کانون هرمزگان، معاون فرهنگی و اجرایی، کارشناسان ادارهکل و مربیان فرهنگی، هنری و ادبی مراکز سراسر استان، و با تدریس دکتر فاطمه جعفرپور، دکترای روانشناسی، پژوهشگر پسادکترا از دانشگاه شهید بهشتی و درمانگر کودک و نوجوان، برگزار شد.
دکتر فاطمه جعفرپور، پژوهشگر پسادکترای روانشناسی از دانشگاه شهید بهشتی و مدرس این کارگاه، با تأکید بر اینکه"بحران" لرزهای بر امنیتِ روانی کودکان است، اظهار داشت: بزرگترین خدمت مربیان و والدین به کودکِ آسیبدیده، ایجاد فضایی با ثبات و قابل پیشبینی است. کودک در شرایط بحران، کنترل زندگیاش را از دست داده است؛ بنابراین رفتار متناقض بزرگسالان، تنها بر اضطراب او میافزاید.
وی در این نشست با تأکید بر نقش مهم و اثرگذار مربیان در حمایت روحی و روانی از کودکان و نوجوانان در شرایط بحران و جنگ، گفت: رفتار مربیان باید برای کودکان قابل پیشبینی باشد؛ چرا که تغییر مداوم رفتار بزرگسالان، موجب سردرگمی کودک میشود.
این پژوهشگر حوزه روان شناسی با بیان اینکه نباید برای کودک بحراندیده یا سوگوار پیشداوری کرد، افزود: باید به کودک اجازه داد غم و اضطراب خود را به شیوه دلخواه نشان دهد.
دکتر جعفر پور بیان داشت: سوگ کودکان سینوسی است واین یک روند طبیعی سوگ در کودک است. اما نباید بیخیال آنها بود تا روند طبیعی سوگ خود را طی کنند بلکه نیازمند حمایت هستند.
وی تأکید کرد : کودکان ممکن است تجربههای خود را با خشم، دعوا، غم یا حتی بازی بروز دهند و همه کودکان سوگوار الزاماً غمگین نیستند.
این درمانگر حوزه کودک و نوجوان ادامه داد: باید برای کودکان فردایی آرام، طبیعی و قابل پیشبینی ساخت؛ زیرا احساس امنیت آنها در گرو پیشبینیپذیری محیط است. وی همچنین خاطرنشان کرد: به احساس کودک اعتبار بدهید و با او همدلی کنید. اگر کودک در کنار شما احساس امنیت کند، بهتدریج خودِ او همهچیز را بازگو خواهد کرد.
دکترجعفرپور با تأکید بر اینکه نباید به کودکان وعده امنیت قطعی داد، گفت: هرچه کودک تعریف میکند، باید با او همدلی کرد اما نباید با پرسشهای مکرر یا اجبار به روایت حادثه، اضطراب او را افزایش داد زیرا این مساله موجب شکلگیری مجدد ضربه روانی کودک شود.
وی ادامه داد. اگر کودک در فضای آموزشی احساس امنیت کند، بهمرور زمان، خودش آنچه را که برایش مقدور است، بازگو خواهد کرد. در این لحظات، گوش دادنِ فعال و همراهی در سکوت، بسیار مؤثرتر از پرسشهای متوالی است.
دکترفاطمه جعفر پور با اشاره به واکنشهای جسمی و روانی کودکان در زمان ترس و اضطراب، اظهار داشت: دلدرد، ترس بهویژه در شب، اضطراب، خشم، شبادراری و سردرد از جمله علائم طبیعی در کودکان پس از حادثه و سوگ است. در مقابل، واکنشهایی مانند سکوت، نداشتن ترس، انکار و نبود استرس، میتواند نیازمند پایش و پیگیری جدی وسریعتر توسط تیمهای تخصصی دارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تفاوت سوگ در کودکان و نوجوانان، گفت: نوجوانان ممکن است سوگ را با خشم، انزوا، چککردن مداوم اخبار، رفتارهای پرخطر و درگیری نشان دهند.
دکتر جعفر پور همچنین نشانههای نگرانکننده در سوگواری را احساس گناه، خودسرزنشی و نبود حمایت والدین عنوان کرد و افزود: بچههای دبستانی ممکن است خود را مقصر حادثه بدانند؛ بنابراین باید بار مسئولیت را از دوش آنها برداشت و به آنان اطمینان داد که مسئول این اتفاق نیستند.
در بخش عملی این کارگاه، راهکارهایی کاربردی برای آرامسازیِ لحظهایِ کودکان ارائه شد.
وی تکنیکهایی نظیر "شمارش اشیاء پیرامون (۴ چیز که میبینم، ۴ چیز که میشنوم و…)" و "تمرینات تنفسیِ بازیگونه" (مانند فوت کردن شمع یا حباب، بو کردن گل) را ابزارهای مؤثری برای مدیریت فوریِ استرس و قطع کردن چرخهی اضطراب در کودکان دانست.
گفتنی است؛ این کارگاه در راستای ارتقای سطح آگاهی مربیان کانون و افزایش توان تخصصی آنان برای مواجهه مؤثر با کودکان و نوجوانان در شرایط بحرانی برگزار شد .