بهگزارش روابطعمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در ۲۳ تیر ۱۴۰۵، نخستین نشست تخصصی انجمن قصهگویی این استان با هدف ترویج فرهنگ ایثار، بازنمایی حماسههای ملی و تقویت هویت ایرانی اسلامی، بهصورت برخط برای تمام کارشناسان و مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، و با حضور فاطمه غفاری سروستانی، از مدرسان و داوران برجسته کشوری این حوزه برگزار شد.
این رویداد که بههمت آفرینشهای فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس ترتیب یافت، به تبیین جایگاه قصهگویی در الگوسازی برای نسل امروز و چرایی تبدیل رویدادهای واقعی زندگی قهرمانان به روایتهای اثرگذار پرداخت.
فاطمه غفاری سروستانی در آغاز این نشست ضمن تعریف اصولی این هنر، اظهار کرد: قصهگویی در اصطلاح، لحظههای ناب و غیرقابلتکراری است؛ که قصهگو با بهرهگیری از قابلیتهای وجودی زبان و ابزارهای توانمندی چون لحن و کلام، چنان در ذهن شنونده گره میخورد؛ که مخاطب میتواند حال و هوای شخصیتهای قصه را با تمام وجود درک کند؛ و در این تجربه خلاقانه، همراهی نماید.
این پژوهشگر با تأکید بر اهمیت قهرمانپرستی در سنین رشد و غریزه تقلید در کودکان، گفت: تربیت کودک یعنی شکوفا کردن استعدادها و برآوردن نیازهایی فراتر از خوراک و پوشاک، چرا که کودک اصولاً دارای غریزه تقلید است؛ و این غریزه از میل او به کمالجویی و قهرمانپرستی ناشی میشود.
وی بیان کرد: والدین و مربیان میتوانند با ترسیم چهرههای قهرمانانه بومی، مسیر رشد فکری کودکان را هدایت کنند، زیرا نوجوان در پی یافتن الگویی برای پیمودن مسیر زندگی است و قصهها میتوانند نقش فانوس راه را برای او ایفاء کنند.
غفاری در بخش دیگری از این نشست، با اشاره به ضرورت سواد روایتشناسی در مواجهه با تهاجم رسانهای، گفت: قهرمانان، هویت جمعی ما را شکل میدهند. در عصری که رسانهها سوپرقهرمانهایی با معیارهای بیگانه را به تصویر میکشند، قصه قویترین ابزار آموزش بدون موعظه است.
او بیان کرد متأسفانه فقدان دو عنصر قهرمان و اقلیم در ادبیات امروز، موجب شده تا هویت بومی و اصالت لازم در آثار وجود نداشته باشد؛ و از آنجا که قهرمان ما را به سمت آینده میبرد؛ و میتواند جامعه را به سمت آرمانی هدایت کند، باید برای انتقال ارزشهای شجاعت و مقاومت به نسل جدید، از ظرفیت بالفعل قصههای ملی و دینی تولید محتوا کرد.
این مدرس قصهگویی در تشریح تفاوت قهرمانان ملی و بومی، بر لزوم دقت در پژوهش و تمایز میان افسانه و واقعیت تأکید کرد؛ و یادآور شد که قصهگو باید با پژوهش دقیق در اسناد شفاهی، مصاحبه با ریشسفیدان و مطالعه منابع مکتوب، عناصری نظیر انگیزههای درونی قهرمان، مبارزه با دشمن و لحظات سرنوشتساز را استخراج کند، تا بتواند بر اساس تکنیکهای دراماتیک، روایتی جذاب خلق نماید.
این داور مطرح قصهگویی در پایان با اشاره به ضرورت بازخوانی حماسههای ایثار و شهادت بیان کرد: استمرار ظلمهای رژیم اشغالگر در غزه و حماسههای هشت سال دفاع مقدس، و جنگهای اخیر، ما را بر آن میدارد که با تکیه بر اصل اصالت متن و بهرهگیری از فنون اجرا، قصههای ایثار را به شکلی زنده روایت کنیم.
وی افزود که قصهگو در انتخاب بافت سنتی یا مدرن اجرا آزاد است، اما محور اصلی باید شخصیتهای واقعی و میراث آنان باشد.
در این نشست همچنین ضمن تحلیلِ عملیِ نحوه تبدیل واقعیت به قصه با مثالهایی از قهرمانانی همچون شهید عباس دوران و شهید سبحانالله مرادی، از شهدای مدرسه شجره طیبه میناب در جنگ رمضان و معرفی منابع معتبر تخصصی از جمله آثار علی خانجانی، زهرا مهاجری و دیویی چمبرز برای مطالعه بیشتر مربیان معرفی شد.
