به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در ۳۱ تیر ۱۴۰۵، کارگاه آموزشی توانمندسازی مربیان و خادمان فرهنگی موکبها، محلات و مساجد، ۳۱ تیر ۱۴۰۵ با محوریت تقویت هویت ملی و فرهنگ مقاومت و با همکاری اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس و مجموعه مردمی فعالین کودک و نوجوان شمعک در شیراز برگزار شد.
این کارگاه با هدف ارتقای دانش تربیتی، افزایش مهارتهای هنری و تقویت شیوههای اثرگذار ارتباط با کودکان و نوجوانان در بستر فعالیتهای مردمی و آیینی طراحی و اجرا شد و شرکتکنندگان در آن با روشهای خلاقانه انتقال مفاهیمی همچون تعلق به میهن، ایثار، همدلی، مسئولیتپذیری، خودباوری و مقاومت آشنا شدند.
راضیه احمدی، معاون فرهنگی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در آغاز این دوره با اشاره به اهمیت تربیت در سالهای شکلگیری شخصیت، بر ضرورت توجه جدی به آموزشهای تخصصی مربیان تاکید کرد و گفت: دورههایی از این دست زمانی به نتیجه مطلوب میرسند که بر پایه شناخت علمی از ویژگیهای روانشناختی کودکان و نوجوانان طراحی شوند.
وی با بیان اینکه کودکان مفاهیم عمیق را بیش از هر چیز از مسیر تجربه، تصویر، بازی و روایت میپذیرند، افزود: در روانشناسی رشد، هویتیابی، خودباوری و احساس تعلق از مهمترین مولفههایی هستند که باید از سالهای نخست زندگی و با زبانی متناسب با دورههای سنی تقویت شوند؛ زیرا انتقال مستقیم و خشک این مفاهیم، اثرگذاری لازم را نخواهد داشت.
احمدی برگزاری این کارگاه را فراتر از آموزش چند مهارت هنری دانست و اظهار کرد: این دوره تلاشی هدفمند برای استانداردسازی فعالیتهای فرهنگی در فضاهای عمومی، تقویت نگاه تربیتی مربیان و ایجاد پیوندی موثر میان ظرفیتهای تخصصی کانون و توان مردمی موکبها، مساجد و محلات است.
معاون فرهنگی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس ادامه داد: آموزش کاردستی، عروسکسازی، قصهگویی و نمایش خلاق، در کنار انتقال تجربههای موفق فعالان این حوزه، به مربیان کمک میکند تا مفاهیم ملی، دینی و ارزشی را با زبانی ساده، جذاب، اثرگذار و متناسب با جهان کودکان به مخاطبان منتقل کنند و زمینه رشد فکری، عاطفی و اجتماعی نسل آینده را فراهم آورند.
در ادامه، طیبه میری، مدیر مجموعه مردمی فعالین کودک و نوجوان شمعک، با اشاره به نقش فعالان مردمی در گسترش فعالیتهای تربیتی و فرهنگی بیان کرد: حضور هدفمند مربیان آموزشدیده در موکبها، محلات و مساجد، فرصتی ارزشمند برای برقراری ارتباطی عمیق و ماندگار با کودکان و نوجوانان فراهم میکند. هنگامی که مفاهیم هویت ملی و فرهنگ مقاومت با زبان قصه، بازی، نمایش و فعالیتهای هنری ارائه شوند، کودکان آنها را بهتر میفهمند، با این مفاهیم ارتباط عاطفی برقرار میکنند و آموزههای آنها را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار میگیرند.
میری افزود: همکاری مجموعههای مردمی با نهادهای تخصصی مانند کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ضمن ارتقای کیفیت برنامهها، به شکلگیری شبکهای از مربیان توانمند و دغدغهمند کمک میکند. استمرار این همکاری میتواند ظرفیتهای فرهنگی محلات، مساجد و موکبها را در مسیر تقویت تعلق به سرزمین، امید اجتماعی، مسئولیتپذیری و روحیه مقاومت در نسل کودک و نوجوان به شکلی موثر به کار گیرد.
در ادامه این برنامه، مربیان و فعالان فرهنگی در چهار حوزه کاردستی، عروسکسازی، قصهگویی و نمایش خلاق با شیوههای اجرایی و محتوایی این فعالیتها آشنا شدند. راضیه احمدی، مریم جمالی، کارشناس فرهنگی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، و فاطمه غفاری سروستانی، مربی فرهنگی و رابط کافنا، مدرسان این دوره بودند که مباحث آموزشی را با رویکردی کاربردی برای شرکتکنندگان تشریح کردند.
در این بخش، شرکتکنندگان ضمن آشنایی با روشهای خلاقانه تولید محتوای فرهنگی برای کودکان و نوجوانان، چگونگی بهرهگیری هدفمند از ابزارهای هنری برای انتقال مفاهیم هویتی، ملی و ارزشی را فراگرفتند.
در کارگاه کاردستی و عروسکسازی، استفاده از مواد ساده و در دسترس برای خلق آثار آموزشی و نمایشی مورد توجه قرار گرفت؛ آثاری که میتوانند به ابزارهایی موثر در برنامههای فرهنگی کودکان تبدیل شوند و مفاهیمی مانند ایثار، همدلی، مسئولیتپذیری، تعلق به میهن و پایداری را در قالبی جذاب و ملموس در ذهن آنان ماندگار کنند.
در این بخش، افزون بر آموزش مهارتهای هنری، تقویت مهارتهای حرکتی ظریف، افزایش خلاقیت، پرورش دقت و فراهم کردن زمینه مشارکت فعال کودکان در فرایند یادگیری نیز دنبال شد.
در بخش قصهگویی و نمایش خلاق نیز شیوههای روایتگری، شخصیتپردازی، بیان نمایشی و انتقال مفاهیم دینی،
ملی و هویتی آموزش داده شد. این بخش با هدف بهرهگیری از ظرفیت داستان برای ایجاد ارتباط عاطفی و ذهنی با مخاطب کودک طراحی شده بود تا مربیان بتوانند با تکیه بر زبان هنر، روایتهای اثرگذار و الهامبخش را به شکلی جذاب و ماندگار بازآفرینی کنند.
همچنین شیوههای قصهگویی از روایتهای ایثار و مقاومت با محوریت تقویت هویت ملی به مربیان آموزش داده شد تا مفاهیم فداکاری، شجاعت، همبستگی و تعلق به میهن با زبانی متناسب با دنیای کودکان و نوجوانان بازگو شود. در این بخش، بر انتخاب قصههای امیدآفرین و پرهیز از روایتهای خشن و نامتناسب با ویژگیهای سنی مخاطبان تاکید شد.
بخش پایانی این ویژهبرنامه به انتقال تجربههای موفق فعالان موکبها اختصاص یافت. در این بخش، تجربههای میدانی کنشگران فرهنگی درباره شیوه ارتباط با کودکان و نوجوانان در فضاهای عمومی و آیینی مطرح و بررسی شد.
مستندسازی تجربههای موفق، بررسی چالشهای موجود، افزایش همافزایی میان مربیان و فعالان مردمی و دستیابی به الگویی کاربردی برای توسعه فعالیتهای فرهنگی در استان فارس، از اهداف این نشست بود. شرکتکنندگان نیز بر ضرورت استمرار چنین برنامههایی برای تقویت تعامل میان نهادهای تخصصی و مجموعههای مردمی تاکید کردند.
آنچه در میان این آموزشها و گفتوگوها بیش از هر چیز مورد توجه قرار گرفت، این بود که فعالیت فرهنگی برای کودک و نوجوان، تنها انتقال یک پیام نیست؛ بلکه فرایندی برای ساختن امید، اعتماد، هویت و فردایی روشنتر برای نسلی است که آینده فرهنگی و اجتماعی این سرزمین را بر دوش خواهد کشید. هنگامی که مربی با آگاهی، دانش تخصصی و زبانی مهربان در کنار کودک قرار میگیرد، آموزش از یک برنامه معمولی فراتر میرود و به تجربهای انسانی، ماندگار و اثرگذار تبدیل میشود.
