بهگزارش روابطعمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، نشست برخط باشگاه کتابخوانی مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، به همت واحد آفرینشهای فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، با محوریت نقد و بررسی مجموعه شعر نوجوان حرف دلم را قورت دادم برگزار شد؛ و مؤلفههای ادبی، زبانی و محتوایی این اثر در چارچوب مبانی نقد شعر مورد واکاوی قرار گرفت.
سیما زرین، نویسنده، پژوهشگر و مربی ادبی مراکز فرهنگیهنری کانون داراب، برگزاری این نشست را گامی در مسیر ارتقای دانش نقد شعر، تقویت نگاه تحلیلی مربیان به ادبیات نوجوان و افزایش توانایی آنان در انتخاب و معرفی آثار متناسب با نیازهای فکری و عاطفی این گروه سنی دانست.
وی با اشاره به چارچوب نظری نشست گفت: مباحث بر پایه تعریف محمدرضا شفیعی کدکنی از شعر پیش رفت؛ تعریفی که شعر را گرهخوردگی عاطفه و تخیل در زبانی آهنگین میداند. بر همین اساس، پنج عنصر عاطفه، تخیل، زبان، آهنگ و شکل، بهعنوان محورهای اصلی شناخت و ارزیابی شعر بررسی شد و برای هر عنصر، نمونههایی از شعرهای این مجموعه مورد توجه قرار گرفت.
این نویسنده و پژوهشگر درباره بررسی عنصر عاطفه بیان کرد: در ارزیابی عاطفه، صداقت احساسی، باورپذیری تجربه شاعرانه و توانایی اثر در برقراری ارتباط با مخاطب، از شاخصهای اصلی به شمار میرود.
زرین گفت: در بخش تخیل، شیوه تصویرسازی شاعر، پیوندهای تازه میان واژهها و توان شعر در تبدیل تجربههای روزمره به تصویرهای ادبی باید برسی شود؛ و توجه به این عنصر، به مربیان کمک میکند تا نقش تخیل را در گسترش جهان ذهنی مخاطب نوجوان بهتر بشناسند.
وی با اشاره به بررسی زبان شعرهای مجموعه اظهار کرد: سادگی، روانی، صمیمیت و تناسب واژگان با گروه سنی نوجوان، از مؤلفههای مهمی بود که مورد توجه قرار گرفت. نزدیکی زبان اثر به دغدغهها و تجربههای نوجوانان، ارتباطی طبیعیتر میان شعر و مخاطب برقرار میکند؛ و انتقال عاطفه و اندیشه را بیواسطهتر میسازد.
زرین در ادامه گفت: ریتم، هماهنگی واژهها و موسیقی درونی کلام، بر گیرایی و ماندگاری شعر اثر میگذارد و نسبت میان آهنگ، عاطفه و محتوای اثر، در خوانش دقیقتر شعر اهمیت دارد.
وی، شکل و ساختار را بخشی جداییناپذیر از هویت شعر دانست؛ و افزود: نحوه چینش واژهها و سطرها، انسجام اجزای اثر و هماهنگی میان فرم و محتوا باعث میشود تا مربیان بتوانند از خوانش سطحی شعر عبور کنند؛ و به لایههای ساختاری و معنایی آن برسند.
این مربی ادبی، ویژگیهای مجموعه حرف دلم را قورت دادم را نیز مورد توجه قرار داد؛ و گفت: سادگی و صمیمیت بیان، بازتاب دغدغههای نوجوانان، تأثیرگذاری شعرها و ارزش ادبی اثر، از محورهای اصلی بررسی این مجموعه بود. توجه به احساسات، پرسشها و تجربههای دوره نوجوانی، در نقد و معرفی آثار مناسب این گروه سنی اهمیت اساسی دارد.
زرین با تأکید بر ضرورت شناخت جهان درونی نوجوانان بیان کرد: انتخاب و معرفی یک اثر ادبی، زمانی اثربخش خواهد بود که افزون بر برخورداری از ارزش ادبی، با نیازها، دغدغهها و تجربههای مخاطب نیز پیوند برقرار کند. شعر میتواند زمینهای برای گفتوگو با نوجوان و شناخت دقیقتر لایههای عاطفی و ذهنی او فراهم سازد.
در بخش پایانی برنامه گفت: یکی از شعرهای مجموعه حرف دلم را قورت دادم بر پایه مباحث مطرحشده بهصورت عملی نقد و بررسی شد. در این تحلیل، عناصر عاطفه، تخیل، زبان، آهنگ و شکل در کنار ویژگیهای محتوایی اثر قرار گرفت تا مسیر نقد شعر از مبانی نظری تا تحلیل نمونهای عینی، بهصورت کاربردی دنبال شود.
این نشست، زمینه پیوند دانش ادبی با تجربه حرفهای مربیان را فراهم کرد؛ مسیری که در آن، شعر از مرز واژههای آهنگین فراتر میرود، به جهان پنهان نوجوانان راه مییابد؛ و فرصتی برای شنیدن حرفهایی فراهم میکند که گاه پیش از رسیدن به زبان، در دل فروخورده میشود.
