بهگزارش روابطعمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در راستای تحقق راهبرد کلان اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس برای شناسایی و تربیت نسل جدید نویسندگان خلاق، اعضای برگزیده انجمن داستان نویسان نوجوان «سیمرغ» در نشستی تخصصی و تحلیلی به بررسی و نقد داستان کوتاه دزد ناشی اثر سید مهدی شجاعی پرداختند.
این نشست که در سوم شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد، با هدف ارتقای سواد ادبی، تبیین تکنیک های روایت مدرن و تقویت مهارت های تحلیل انتقادی در میان نوجوانان، بستری پویا برای همافزایی میان متن و مخاطب فراهم آورد.
این رویداد آموزشی که بخشی از زنجیره توانمندسازی اعضای طرح ملی سیمرغ محسوب می شود، فراتر از یک کلاس درس ساده، به یک گفتمان تخصصی برای درک لایه های پنهان ادبیات داستانی بدل شد.
زهرا حاتم جهرمی، نویسنده و پژوهشگر حوزه ادبیات داستانی، با هدایت این نشست و با رویکردی پژوهشمحور، تحلیل خود را مستقیماً خطاب به نویسندگان نوجوان حاضر در جلسه اینگونه بیان کرد:
نویسندگان جوان و آینده ساز، در این نشست ما قصد نداریم تنها یک قصه را بخوانیم، بلکه هدف ما واکاوی دقیق وضعیت انسانی و استیصال شخصیت ها در بطن بحران است. عنوان دزد ناشی در نگاه نخست ممکن است توصیفی ساده به نظر برسد، اما شما باید دریابید که این عنوان در واقع دریچه ای برای ورود به دنیای رنج و درماندگی است. شجاعی در این اثر با هوشمندی تمام و با پرهیز از مقدمه چینی های اطنابگونه، مخاطب را از همان سطر نخست در دل واقعه رها می سازد، تا پرسش های بنیادین درباره سرنوشت شخصیت ها در ذهن او طنینانداز شود. این مهارتی است که شما باید در آثار خود به دنبال آن باشید.
وی در ادامه با تشریح دقیق کشمکش های موجود در متن، به تحلیل تقابل های دوگانه پرداخت؛ و افزود: کشمکش های بیرونی میان صاحب خودرو و سارق، تنها یک درگیری فیزیکی نیست، بلکه آینه ای از نبرد درونی راوی میان خشم، ترس و شفقت است. باید بدانید که تصمیم هوشمندانه راوی برای حفظ آرامش و پرهیز از خشونت، نقطه عطف پیرنگ داستان است؛ چرا که همین انتخاب، فرصت گفت و گو و آشکار شدن تدریجی حقیقت را فراهم می آورد. برای درک بهتر ساختار، از الگوی کوهنوردی استفاده می کنیم؛ تا دریابید داستان، مجموعه ای از اتفاقات پراکنده نیست، بلکه زنجیره ای از رویدادهای متصل به هم بر پایه رابطه علت و معلولی است که از دامنه آغاز شده، به قله می رسد و با گره گشایی به پایان می رسد.
حاتم جهرمی در بخش تخصصی نشست، مفاهیم پیچیده روایی را برای اعضای سیمرغ بازخوانی کرد؛ و گفت: در بحث تکنیک های داستانی، تعلیق را به عنوان ابزاری برای ایجاد انتظار و پرسش مداوم در ذهن مخاطب تعریف کردیم و تفاوت آن را با غافلگیری تبیین نمودیم. به خاطر داشته باشید که تعلیق، خواننده را در انتظار نگه می دارد، اما غافلگیری باید ریشه در نشان های متن داشته باشد تا باورپذیری آن از بین نرود. همچنین در بررسی زاویه دید اول شخص، ضمن تأکید بر قدرت این منظر در نزدیکی عاطفی به راوی، بر محدودیت های آن در دسترسی به ذهن سایر شخصیت ها نیز تاکید شد.
در بخش پایانی این نشست، با تمرکز بر کارکرد گفت و گو در پیشبرد روایت و شخصیت پردازی، از نوجوانان خواسته شد تا با تجربه کردن تفاوت پایان های باز و قطعی، پایان های بدیل برای داستان بنویسند. این تمرین با هدف درک بهتر هماهنگی میان فرجام داستان با پیرنگ و درون مایه انجام شد.
این سلسله نشست ها در راستای کادرسازی ادبی و پرورش نویسندگانی که قادرند با جهان بینی غنی، افق های جدیدی در ادبیات داستانی بگشایند، در تقویم آموزشی کانون فارس تداوم خواهد یافت.
