به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان ایلام به مناسبت شصتمین سال فعالیت کتابخانه‌های سیار روستایی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کشور ، مرتضی حاتمی معاون فرهنگی کانون استان با این همکار خوب و پرتلاش گفت و گویی انجام داده که در ادامه می خوانید:

کتابخانه سیار روستایی چه نقشی در گسترش عدالت فرهنگی و دسترسی کودکان و نوجوانان مناطق محروم به کتاب و فعالیت‌های فرهنگی دارد؟ نقش عدالت فرهنگی و دسترسی کتابخانه‌های سیار پل‌ارتباطی میان مرکز و روستاهای دور افتاده هستند. در مناطق محروم، کتابخانه سیار تنها یک خودرو نیست، بلکه یک مرکز فرهنگی متحرک است که باعث می‌شود فاصله ها مانع از رشد ذهنی کودک نشود. این کار باعث می‌شودحق برخورداری از فرهنگ که یک حق انسانی است، از سطح شهرها به سطح روستاها برسد و کودکان از این حق محروم نباشند.

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان ایلام برای توسعه خدمات کتابخانه سیار در روستاهای دورافتاده چه برنامه‌هایی دارد؟ معمولاً کانون‌ استان‌ایلام برای توسعه این خدمات، بر محورهای زیر تمرکز می‌کنند تعیین برنامه‌ریزی زمانی مثلاً بازدید هر دو هفته یک‌بار از یک روستا - تجهیز خودروها: استفاده از خودروهایی که فضای کافی برای نمایش فیلم یا کارگاه‌های کوچک داشته باشند. - آموزش مربیان: اعزام مربیان هنری و ادبی همراه با خودرو برای اجرای کارگاه های این مناطق

مهم‌ترین چالش‌های فعالیت کتابخانه‌های سیار روستایی شماره دو در استان ایلام چیست؟ ایلام با توجه پستی و بلندی و شرایط آب و هوایی، چالش‌های خاص خود را دارد. - زیرساخت‌های جاده‌ای: دسترسی به روستاهای بسیار دورافتاده در مناطق کوهستانی ممکن است برای خودرهای ساده و بدون کمک مشکل باشد که برای رساندن خدمات به این مناطق نیاز مند خودرویی سرحال و اماده از هر لحاظ باشد -کمبود کتاب‌های جدید و متناسب با سن کودکان در مقایسه با میزان تقاضا - هزینه‌های نگهداری: هزینه سوخت، استهلاک خودرو در مسیرهای ناهموار و نوسازی تجهیزات.

آیا همه روستاهای کم‌برخوردار استان از خدمات کتابخانه سیار بهره‌مند هستند؟ پوشش تمام روستاهای کم‌برخوردار واقع‌بینانه باید گفت که خیر؛ به دلیل محدودیت امکانات و نیروهای انسانی و خودروها و مسافت‌های بسیار طولانی، معمولاً نمی‌توان تمام روستاهای استان را تحت پوشش فعالیت های فرهنگی و هنری و ادبی و... کتابخانه های سیار روستایی قرار داد.

کتابخانه سیار روستایی شماره دو علاوه بر امانت کتاب، چه برنامه‌های فرهنگی، هنری و ادبی برای کودکان و نوجوانان اجرا می‌کند؟ برنامه‌های فراتر از امانت کتاب در کتابخانه سیار انجام می‌شود. برنامه‌ها شامل: نمایش فیلم: پخش کارتون یا فیلم‌های آموزشی با پروژکشن - کارگاه‌های هنری: نقاشی و گل سفال و اوریگامی از دیگر فعالیت‌های مربیان سیار به شمار می‌رود. -فعالیت های ادبی: شعرخوانی و داستان‌نویسی خلاق تکمیل داستان و متون ادبی

چه اقداماتی برای شناسایی استعدادهای ادبی، هنری و خلاقیت کودکان و نوجوانان روستایی از طریق کتابخانه سیار انجام می‌شود؟ مهمترین فعالیت‌های کانون، شناسایی استعدادهای خلاق و پرورش استعداد انها در این مسیر است و این شناسایی می‌توان از طریق: 1.مسابقات محلی: برگزاری مسابقات نقاشی یا داستان‌نویسی در روستا. مربیان کتابخانه در حین کارگاه‌ها، کودکان با استعداد را شناسایی کرده و آن‌ها را برای شرکت در دوره‌های تخصصی کانون در مرکز استان معرفی می‌کنند.

مشارکت دهیاری‌ها، مدارس و نهادهای محلی در تقویت فعالیت‌های کتابخانه سیار روستایی چگونه می‌تواند مؤثر باشد؟ . مشارکت نهادهای محلی دهیاری و مدرسه می‌تواندعامل موفقیت باشد: دهیاری‌ها می‌توانند برای فراهم کردن فضای امن برای توقف خودرو و اطلاع‌رسانی به اهالی روستا برای اجرای جشنوارها و همچنین برنامه های مختلف فرهنگی و هنری با مربی سیار همکاری لازم را داشته باشند - مدارس: یک مربی خوب باید زمان بندی مناسب برای اجرای فعالیت خود در مدرسه داشته باشد که هم مزاحمتی برای کلاسها نداشته باشد و هم بتواند در زمان کوتاه بهترین بازدهی را برای جذب عضو داشته باشد.

برای تأمین و نوسازی خودروهای کتابخانه سیار و افزایش منابع کتابی متناسب با نیاز کودکان و نوجوانان روستایی چه برنامه‌ای وجود دارد؟ این بخش نیاز به هم همکاری اداره کل و هم دهیاری‌ها و بخشداری های هر روستا انجام شود تا اجرای این فعالیتها به نحو احسن انجام شود.

چگونه می‌توان از ظرفیت کتابخانه سیار برای معرفی فرهنگ بومی، قصه‌ها، افسانه‌ها و ادبیات شفاهی مردم استان ایلام استفاده کرد؟ استفاده از ظرفیت فرهنگ بومی ایلام ایلام خزانه‌ای از افسانه‌ها و قصه‌های محلی است. کتابخانه سیار می‌تواند: - بازخوانی شفاهی: مربیان می‌توانند قصه‌های قدیمی ایلامی را برای کودکان تعریف کنند. - مستندسازی: از طریق کارگاه‌های نویسندگی، کودکان را تشویق کنند تا داستان‌های پدربزرگ و مادربزرگ‌های خود را بنویسند و این‌ها را به کتاب تبدیل کنند.

سخن پایانی و یک خاطره... کتابخانه سیار، در واقع «امید» را به روستا می‌برد.یادم هست در یکی از روستاهای دورافتاده، وقتی خودروی کتابخانه وارد می‌شد، انگار تمام خستگی روز از چهره کودکان دور می‌شد و من این رسالت مقدس را با تمام وجود انجام خواهم داد.

محسن نوریان فر مربی کتابخانه سیار روستایی شماره دو کانون‌ پرورش‌ فکری کودکان و نوجوانان استان ایلام است و ۱۵ سال سابقه خدمت‌ دارد.او هر روز صبح با علاقه و اشتیاق و پرنشاط با کوله‌باری از کتاب و بازی و سرگرمی و فعالیت‌های فرهنگی و هنری و ادبی به دیدار کودکان و نوجوانان عضو این کتابخانه در روستاهای دور و نزدیک بخش سیوان در دهستان میشخاص می رود تا علاوه بر امانت کتاب و اجرای فعالیت ها اوقات فراغت آنان را در طول سال غنی و پربار کند.