شعر مذهبی موفق شعری است که مبتنی بر دیدگاهها و آموزهها و رهنمودهای آن مذهب باشد

نودمین نشست انجمن ادبی آفتاب کانون خراسان رضوی با محوریت شعر، صبح پنج‌شنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۸ و با حضور اعضای نوجوان انجمن و دعوت از محمد کاظم کاظمی شاعر برجسته کشور برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی، محبوبه بزم آرا کارشناس مسئول ادبی استان در توضیح این خبر گفت: در پیش‌بینی برگزاری جلسات انجمن ادبی و دعوت از چهره­های مطرح در حوزه­ی شعر و با هدف آشنا کردن اعضا با سرایشَ، خوانش و بررسی صحیح سروده‌ها یکدیگر، در چهار جلسه پیاپی میزبان محمد کاظم کاظمی، شاعر، پژوشگر و منتقد ادبی بودیم و این نشست‌هابه رهیافت‌ها علمی و مغتنمی در حوزه شعر منجر گردید.

نگار فرهمند نیا، آیدا پاکزاد، سید محمد پورمحمود، سمانه غفورنیا، دینا کیهانی، فاطمه منتظری، محمدرسول اسعدی، رضا شریعتی‌کیا و مبینا حریفی اعضایی بودند که آثارشان را خواندند و با نقد و بررسی سایر اعضا و کارشناس میهمان جلسه همراه شد.

محمد کاظم کاظمی در توضیح و نقد اشعار اعضای نوجوان به نکات مهمی اشاره کرد. وی درباره­ی قوانین سطربندی در شعر، پس از شنیدن شعر نگار فرهمند نیا گفت:

نکته دیگر درباره سطر بندی است، که باید با قاعده و قانون درستش اتفاق بیفتد، در شعر شما (نگار فرهمند) استفاده از سطرهای مکرر نابجاست و برخی بندها می‌توانستند در یک سطر بیایند. معمولا وقتی سطرها با یک کسره اضافه، ختم شود، اینجا محل مناسبی برای پایان سطر نیست.

وقتی در جایی از شعر می‌گوییم: «تحمل پاییزهای بی‌تو ... » این واژگان به هم پیوسته هستند و بهتر است در یک سطر نوشته شوند؛ در حقیقت جایی مجاز هستیم سطر را بشکنیم که جمله به قسمتی از خودش رسیده و کامل شده باشد، بنابراین جمله بوسیله­ی یک ویرگول یا علامتی که در متن می­آید، ادامه پیدا می­کند.

نویسنده کتاب «روزنه» در خصوص شعر آیدا پاکزاد که در قالب ترانه سروده­ شده بود توضیح داد: ترانه اثری است که الزاما همراه با موسیقی ارائه می‌شود و یا قبل از آن ملودی ساخته شده باشد و شاعر بر اساس آن کار کرده باشد. محمد کاظم کاظمی ادامه داد: ترانه شعری است که با موسیقی خودش پیوند می‌خورد. از طرفی به این گونه شعری، شعر محاوره هم می­گویند، یعنی شعری که در آن زبان شعر به شکل محاوره­ اتفاق می­افتد و الزام هم ندارد که حتما موسیقی­ یایی باشد ولی شعری که ترانه است الزاما بایستی قابلیت اجرای موسیقی‌یابی داشته باشد.

وی درباره ضرورت انتخاب شعر محاوره توضیح داد:

قرائت مکتوب شعر محاوره به اندازه قرائت مکتوب شعر رسمی کارامد نیست و بیشتر برای ارائه­ی صوتی مناسب است. این است که اگر دلیل قانع کننده­ای برای اینکه این اثر به صورت صوتی ارائه می­شود، وجود دارد.

شاعر مجموعه «قصه سنگ و خشت» در خصوص انتخاب قافیه در شعر محاوره توضیح داد: مسئله دیگر انتخاب قافیه در شعر محاوره است و اینکه سعی کنیم با وجود آسان گیری در شعر محاوره، قافیه‌ها درست باشد.

کاظمی همچنین در بخش­هایی از صحبتش با اشاره به اینکه شعر مذهبی خوب شعری است که مبتنی بر دیدگاه‌ها و آموزه‌ها و رهنمودهای مذهب باشد،توضیح داد:

حتی اگر شعر مذهبی اجتماعی هم باشد، نگرشی مذهبی دارد. این به نظرم یک نگاه عام درباره­ی شعر مذهبی است و با این تلقی اگر به سراغ شعر مذهبی برویم، هر گونه شعر خودمان را می­توانیم با متر و معیار مذهب بسنجیم که مذهبی هست یا نه؟ ولی یک نوع خاص شعر مذهبی هم وجود دارد که برای بزرگان دین و یا برای وقایع و مسائل مهم مذهبی سروده می‌شود. در این مورد هم هر چه که آن شعر به آن آموزه­ها، معارف، شخصیت آن فرد بیشتر نزدیک باشد و از آن­ها وام گرفته باشد به مخاطب کمک بیشتری می­کند و در واقع شاعر مذهبی می­ تواند، پلی باشد بین آن آموزه­ها و مردم به صورتی که روح پیام آن آموزه­ها را در قالب بیان تصویری و شاعرانه­ خودش بیاورد.

محمدکاظمی کاظمی با مروری بر شعر بیدل که درباره­ی شعر خودش صحبت می­کند و در پاسخ به خرده­گیران که گاه نسبت به پیچیدگی شعرش معترض هستند می­گوید:

خم ابرو، شکست زلف نیز آرایش است اینجا

نه تنها حسن قامت را به رعنایی علم دارد

به عبارتی این پیچیدگی گاهی ضروریست برای شعر و یک حسن محسوب می­شود همانگونه که بعضی از اعضا بدن آن خم و پیچیدگی­ شان هست که زیبا می­کند کار را .  

کارشناس میهمان نودمین انجمن ادبی آفتاب در خصوص تقویت زبان شعر و پس از شنیدن شعر دینا کیهانی توضیح داد:

 به نظر می­رسد که می‌شود با جابجا کردن اجزا جمله زبان شعر را مقداری تقویت کرد، مثلا در جمله‌ای مثل : «به یک زبانی که نمی‌فهمیم حرف بزنیم» بگوییم: « و حرف بزنیم به زبانی که نمی‌فهمم» این خودش یک تمایزی در کلام می­دهد. البته نه اینکه همیشه هر بار بخواهیم با جابجا کردن اجزای جمله شعر بسازیم. چون این خودش تبدیل می­شود به یک تکنیک دم دست. ولی جابجا کردن اجزای جمله یکی از چیزهایی­ست که بعضی اوقات کمک کننده است و موجب رستاخیز و برجستگی کلام و زبان می‌شود. 

شاعر کتاب شمشیر و جغرافیا در سخنان پایانی خود به استفاده­ از کلماتی که مردم گرایی دارند و به شکل محاوره در شعر بکار می­روند گفت:

بعضی وقت‌هاآمدن این دست از کلمات در شعر خیلی هم خوب است و این بستگی دارد که این واژگان در کجا بیایند؛ اگر در جایی باشند که مخاطب خیلی انتظار ندارد این کلمات را ببینید، آن موقع غافلگیری ایجاد می­کند و خیلی هم خوب است. ما نمونه‌های از این در شعر بعضی از شاعرانی که تعابیر محاوره­ای و مردم‌گرایی و امثال این داشته­ اند، زیاد داریم. کاظمی خاطر نشان کرد: معمولا مردم‌گرایی به شعر کمک می­کند ولی مسئله این است که معمولا در جایی باشد که مخاطب انتظارش را نداشته باشد.

نودمین انجمن ادبی آفتاب با عکس یادگاری پایان یافت


 

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 3 =