به گزارش روابط عمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان چهارمحال و بختیاری در این نشست که روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شد، آفرین پنهانی به تشریح مفهوم «زاویه دید» در ادبیات داستانی پرداخت و اظهار داشت: زاویه دید، تعیینکنندهی جایگاه راوی نسبت به وقایع و شخصیتهاست. در واقع، زاویه دید مشخص میکند که چه کسی روایتگر داستان است؛ آیا قهرمان داستان ماجرا را بازگو میکند، یا راوی، ناظری است که از بیرون به وقایع مینگرد.
وی در تبیین انواع زاویه دید افزود: در زاویه دید اولشخص (من)، یکی از شخصیتها (معمولاً قهرمان) روایتگر ماجراست. در زاویه دید سومشخص (او)، راوی از بیرون داستان را روایت میکند که خود به دو دسته «محدود» (آگاهی تنها از احساسات یک نفر) و «دانای کل» (آگاهی کامل از همه زوایا و تفکرات) تقسیم میشود.
پنهانی همچنین به «زاویه دید دومشخص» اشاره کرد و گفت: در این شیوه، راوی مستقیماً مخاطب را خطاب قرار میدهد که به آن «روایت خطابی» نیز گفته میشود. این روش با مشارکت دادن خواننده در متن، تأثیر عاطفی عمیقی بر او میگذارد، هرچند نگارش داستان با این زاویه دید نیازمند مهارت و توانایی بالایی است.
مدرس این کارگاه در بخش دیگری از نشست، به سبک «جریان سیال ذهن» پرداخت و آن را روشی آزاد و خلاقانه برای نگارش دانست. وی تصریح کرد: این تکنیک که در ادبیات و روانشناسی از جایگاه ویژهای برخوردار است، به نویسنده اجازه میدهد بدون پایبندی به ساختارهای منطقی یا قضاوتهای معمول، افکار و احساسات نهفته در ناخودآگاه خود را بر کاغذ جاری کند. پنهانی تأکید کرد که استمرار در این سبک، علاوه بر تقویت مهارتهای زبانی، اعتمادبهنفس نویسنده را در بیان صریح افکار افزایش میدهد.
در ادامه، مباحثی پیرامون «گرهافکنی»، «گرهگشایی» و ارتباط میان «حادثه» و گرهافکنی مطرح شد. مدرس دوره بیان کرد: گرهافکنی فرآیندی است که در آن شخصیت اصلی برای حل مشکل ایجاد شده توسط حادثه محرک، دست به تلاش میزند؛ تلاشی که با ایجاد موانع و چالشهای جدید، بر پیچیدگی داستان میافزاید. وی گرهگشایی را نیز فرآیند حل نهایی بحران توصیف کرد.
آفرین پنهانی در تبیین ارتباط حادثه و گرهافکنی، داستان را به «آتش» تشبیه کرد و گفت: حادثه، همان جرقهی اولیهای است که تعادل اولیه زندگی شخصیت را برهم میزند و او را به کنش وامیدارد؛ بدون این جرقه، داستان از سکون خارج نخواهد شد.
شایان ذکر است، این نشست با نقد و بررسی یکی از آثار اعضای کارگاه به پایان رسید. همچنین، فراخوان یازدهمین جشنواره «خاتم» به منظور شناسایی و پرورش استعدادهای نویسندگی در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است.
چگونه میتوانم فراخوان یازدهمین جشنواره خاتم را دریافت کنم؟
شایان ذکر است فراخوان بخشهای مختلف یازدهمین جشنواره «خاتم» با موضوع «آثار ادبی مرتبط با سیرهی پیامبر اکرم (ص)» در قالب دستههای داستان کوتاه، داستان بسیار کوتاه، طرح رمان و رمان، در شهریورماه ۱۴۰۴ منتشر شده است. علاقهمندان میتوانند آثار خود را حداکثر تا تاریخ ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ از طریق سامانه الکترونیکی جشنواره به نشانی (http://www.khatamfestival.ir) ارسال نمایند.
این جشنواره که از سال ۱۳۹۴ با مشارکت نهادهای فرهنگی و علمی از جمله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، شهر کتاب، نهاد کتابخانههای عمومی کشور، حوزه هنری انقلاب اسلامی و مجمع ناشران انقلاب برگزار میشود، از دورهی دهم با رویکردی نوین در استانها اجرایی شده است. در این رویکرد جدید، با حضور منتورهای متخصص و برگزاری حداقل پنج جلسه آموزشی (حضوری یا مجازی) ویژه اعضای کانون پرورش فکری، تلاش میشود تا بستر لازم برای تولید آثار فاخر و ماندگار فراهم گردد.
