به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در ۳۰ تیر ۱۴۰۵، چهارمین جلسه کارگاه داستان نویسی سیمرغ با حضور فرزانه رحمانی، نویسنده و پژوهشگر مطرح کشوری برگزار شد؛ و در این نشست، مباحث مربوط به انواع راوی، کارکرد زاویه دید و شیوه شناخت جهان بینی نویسنده برای اعضاء تبیین شد.
در این کارگاه، راوی به عنوان یکی از ارکان اصلی شکل گیری روایت معرفی شد؛ و اعضاء با گونه های مختلف روایت از جمله اول شخص، دوم شخص، سوم شخص، دانای کل، سوم شخص محدود و دانای کل ناظر آشنا شدند.
همچنین ویژگی ها، ظرفیت ها و محدودیت های هر یک از این شیوه ها با هدف تقویت نگاه تحلیلی اعضاء بررسی شد.
فرزانه رحمانی در این نشست با اشاره به نقش تعیین کننده راوی در ساخت جهان داستان گفت: نویسنده تنها روایت کننده یک ماجرا نیست، بلکه باید از مسیر انتخاب درست راوی، فضای داستان، نحوه انتقال حادثه و ارتباط با مخاطب را شکل بدهد.
وی با تشریح تفاوت زاویه های دید بیان کرد: هر راوی، امکانات خاصی برای پیشبرد داستان در اختیار نویسنده قرار می دهد؛ و اگر این انتخاب آگاهانه انجام نشود، انسجام روایت آسیب می بیند.
رحمانی در ادامه، اهمیت شناخت دقیق راوی پیش از آغاز نوشتن را یادآور شد و گفت: انتخاب راوی بر لحن، میزان اطلاعات، نحوه همراهی مخاطب با شخصیت ها و تاثیر نهایی داستان اثر مستقیم می گذارد.
وی درباره راوی اول شخص نیز گفت: این شیوه، امکان نزدیکی بیشتر مخاطب با احساسات و تجربه های شخصیت را فراهم می کند، اما اگر مهار نشود، ممکن است از فضای داستان فاصله بگیرد و به خاطره نویسی نزدیک شود.
این نویسنده و پژوهشگر درباره راوی دوم شخص بیان کرد: این نوع روایت اگرچه کمتر به کار گرفته می شود، اما به دلیل ایجاد حس خطاب مستقیم، می تواند اثرگذاری ویژه ای داشته باشد؛ و البته به دقت بیشتری در اجرا نیاز دارد.
رحمانی در بخش دیگری از این نشست، راوی سوم شخص و دانای کل را از شیوه های مهم روایت دانست و گفت: شناخت تفاوت این دو زاویه دید برای نویسنده ضروری است، زیرا هر کدام سطح متفاوتی از دسترسی به اطلاعات، شخصیت ها و لایه های داستان را فراهم می کنند.
وی در ادامه، برای شناخت بهتر جهان بینی نویسنده، مطالعه پیوسته آثار یک نویسنده را پیشنهاد کرد؛ و گفت: کنار هم قرار گرفتن چند اثر از یک نویسنده، دغدغه ها، عناصر تکرارشونده و الگوهای فکری او را روشن تر می کند.
رحمانی با اشاره به آثاری از نویسندگانی چون دیوید آلموند، جمشید خانیان و فرهاد حسن زاده بیان کرد: تکرار عناصری مانند خانواده، مدرسه، زیست بوم، هنر و تجربه های انسانی در آثار نویسندگان، راهی برای درک عمیق تر نگاه آنان فراهم می کند.
وی همچنین بر اهمیت خوانش گروهی و تحلیل جمعی آثار تاکید کرد و افزود: گفت و گو درباره یک اثر، زاویه های پنهان متن را آشکار می کند و قدرت تحلیل اعضاء را افزایش می دهد.
در این جلسه، برای عینی شدن مباحث، نمونه هایی از آثار داستانی از جمله ۹۶ مایل و قلب های نارنجی نیز معرفی و بررسی شد؛ تا اعضاء بتوانند نسبت میان زاویه دید، شخصیت پردازی و مسیر روایت را دقیق تر درک کنند.
چهارمین جلسه کارگاه داستان نویسی سیمرغ در پایان، با هدف ارتقاء مهارت داستان خوانی، تقویت تحلیل روایی و تعمیق شناخت اعضاء از شیوه های روایت، به کار خود پایان داد.
