بهگزارش روابطعمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، در راستای توانمندسازی نویسندگان نوجوان طرح سیمرغ، اعضای این انجمن با راهبری زهرا حاتم نویسندهوپژوهشگرومربی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان جهرم، در نشستی تخصصی به بررسی رمان «کاش یکی قصهاش را میگفت» اثر شکوه قاسمنیا پرداختند.
این نشست که در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد، به واکاوی ابعاد فنی، محتوایی و تربیتی این اثر اختصاص داشت.
زهرا حاتم در این نشست، انتخاب زاویه دید اولشخص را ضرورتی تکنیکی برای این داستان دانست و گفت: روایت این رمان از زبان پسری بیان میشود که به دلیل معلولیت در خانه محصور است. این زاویه دید، صرفاً یک تکنیک ساختاری نیست، بلکه راهکاری برای بیان تجربه زیسته راوی است که محدودیت جسمانیاش را با گستردگی دنیای خیال جبران میکند؛ تقابلی که موتور محرکه روایت را میسازد.
وی در ادامه با تقسیم ساختار روایت به سه فضای متمایز افزود: نخست، فضای همگوییهای درونی راوی که نشانگر تلاش معصومانه او برای چیرگی بر واقعیت است. دوم، فضای بازگویی شنیدهها از زبان شخصیتهای بزرگسال همچون مادربزرگ و مهریخانم که رئالیسم تلخ وقایع را به مخاطب ارائه میدهد و سوم، فضای سیال خوابها که بستری برای مکاشفه و پاسخ به پرسشهای ذهنی خواننده فراهم میکند.
این پژوهشگر با تحلیل تکنیک تضاد در سراسر اثر بیان کرد: نویسنده با رفتوآمد میان فضای خاکستری جنگ و دنیای خیالپردازانه، سبکی پدید آورده است که میتوان آن را رئالیسم خیالپردازانه کودکانه نامید.
در بخش شخصیتپردازی، اعضا بر عبور نویسنده از تیپهای کلیشهای و حرکت به سمت نمادهای انسانی تأکید کردند. حاتم با اشاره به راوی گفت: او یک کنشگر فعال است که با وجود ناتوانی جسمی، با دستانش دست به خلق میزند. همچنین گیسگلابتون، نمادی از لطافت زندگی است که در جنگ آسیب دیده و کوری او استعارهای از غفلت دنیا نسبت به زیباییهای پاک است.
یکی از بخشهای تأملبرانگیز این نشست، بررسی مفهوم روایت در شرایط بحرانی بود. حاضران بر این نکته صحه گذاشتند که «جنگ فقط ویرانی ساختمانها نیست، بلکه ویرانی روایتهای شخصی است.» بر این اساس، نوشتن برای راوی داستان، نه یک تفریح، بلکه راهی برای بقا و بیرون کشیدن قصهها از زیر آوار فراموشی است.
در جمعبندی نهایی، مفهوم تابآوری به عنوان درونمایه اصلی رمان مورد تأکید قرار گرفت.
این نشست با تأکید بر اینکه صداقت روایی و مهارت فنی، راز ماندگاری این اثر محسوب میشود، به پایان رسید؛ اثری که میتواند الگوی ارزشمندی برای نوجوانانی باشد که میخواهند از دل تلخترین تجربهها، روایتهای امیدبخش بیافرینند.
