در گوشهگوشه خراسان جنوبی، کتابخانههای سیار کانون در تعطیلات مدارس و تابستان، مسیرهای خود را پیمودند تا کتاب و فعالیت فرهنگی را به دل روستاها و مناطق تحت پوشش ببرند و تابستان کودکان و نوجوانان را با برنامههایی متنوع، شاد و خلاقانه همراه کنند.
در شهرستان قاین، کتابخانه سیار روستایی کانون از ابتدای سال تاکنون با انجام بیش از ۲۰۰ سفر به روستاهای تحت پوشش، در کنار ۵۶۰ عضو فعال خود و کودکان و نوجوانان دیگر روستاها، فعالیتهای فرهنگی و هنری متنوعی را اجرا کرده است.
این کتابخانه سیار، در قالب برنامههای «پیک امید» نیز به روستاهای دیگر سر زده و با حضور در میان کودکان و نوجوانان، فرصتهایی برای کتابخوانی، بازی، قصه و تجربه فعالیتهای خلاقانه فراهم کرده است؛ حرکتی که معنای واقعی «دسترسی فرهنگی» را از دل جادهها و روستاها به تصویر میکشد.
در آستانه بازگشایی مدارس نیز حالوهوای کتابخانه سیار روستایی قاین رنگوبوی مدرسه گرفت و جشن آغاز سال تحصیلی در پیشدبستانی شهر اسفدن با حضور این کتابخانه و اجرای برنامههایی همچون همخوانی سرود «ای ایران»، نمایش عروسکی، قصهگویی و بازی برگزار شد تا نخستین روزهای سال تحصیلی برای کودکان با لبخند، هیجان و قصه آغاز شود.
اما قاین تنها یکی از ایستگاههای این سفر فرهنگی بود.
کتابخانه سیار روستایی شماره یک بیرجند نیز در تابستان ۱۴۰۵ با اجرای مجموعهای از برنامههای فرهنگی و هنری، مهمان کودکان و نوجوانان در مناطق تحت پوشش خود شد. کتابخوانی، بازیهای شاد، کاردستی، قصهگویی و فعالیتهای متنوع فرهنگی بخشی از برنامههایی بود که در این مسیر اجرا شد تا کتابخانه سیار، تابستانی متفاوت و پر از تجربه را برای اعضای خود رقم بزند.
در بیرجند، فعالیتهای کتابخانههای سیار تنها به روستاها محدود نماند و در یکی از مساجد مهرشهر نیز مرکز سیار شهری شماره ۳ بیرجند، میزبان کودکان و نوجوانانی بود که در یک فضای متفاوت، با دنیای گویندگی و قصهگویی آشنا شدند و مهارتهای خود را در این زمینه تمرین کردند؛ تجربهای که از کتاب خواندن فراتر رفت و بچهها را به سمت روایت کردن، درست حرف زدن و پیدا کردن صدای خودشان سوق داد.
در همین روزها، بخشی از فعالیتهای فرهنگی و هنری اعضا نیز بهانهای برای حضور رسانهها شد؛ از جمله دستسازههای اربعین که با حضور و پوشش صدا و سیمای مرکز خراسان جنوبی، جلوه دیگری از خلاقیت کودکان و نوجوانان را به تصویر کشید و نشان داد فعالیتهای اعضای کانون میتواند از یک کاردستی ساده فراتر برود و به یک روایت فرهنگی و رسانهای تبدیل شود.
در بشرویه اما ماجرا رنگ دیگری داشت؛
یک کتابخانه پرسر و صدا، مهمان یک کتابخانه پر از سکوت شد!
کتابخانه سیار روستایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهرستان بشرویه، این بار به کتابخانه عمومی ارسک رفت و در فضایی متفاوت، اعضای کتابخانه سیار را با تجربهای تازه همراه کرد.
بچهها در این برنامه، نقوش فرشینههای ایرانی را رنگآمیزی کردند، طرحهای دلخواه خود را ساختند و در ادامه با ریشهگذاری برای طرحها و فرشهای دستسازشان، یک تجربه حسی و عملی متفاوت را پشت سر گذاشتند؛ فعالیتی که در آن رنگ، نقش، هنر و لمس کردن، کنار هم قرار گرفت تا بچهها چیزی را فقط نبینند، بلکه خودشان آن را خلق کنند.
و اگر فکر میکنید کتابخانه همیشه باید بین قفسهها و دیوارها باشد، کافی است سری به یکی دیگر از برنامههای کتابخانه سیار روستایی بشرویه بزنید!
اینجا باغ، تبدیل به کتابخانه شد.
در یکی از برنامههای این کتابخانه در شهر ارسک، فضای سبز و درختان به محل برگزاری فعالیتهای فرهنگی و شاد کودکان تبدیل شد؛ جایی که قصهخوانی در سایه درختان، ساخت کاردستی پروانه، شعرخوانی اعضا، آببازی و بازیهای پرتحرک، یک روز متفاوت و خاطرهانگیز را رقم زد.
کتابها اینجا فقط ورق نخوردند؛
قصهها شنیده شدند، شعرها خوانده شدند، دستها به کار افتادند، پروانهها ساخته شدند و باغ از خنده و بازی بچهها پر شد.
در نهبندان نیز کتابخانه سیار روستایی با حضور در روستاهای تحت پوشش، مجموعهای از برنامههای شاد و متنوع را برای اعضا اجرا کرد؛ از قصهگویی و معرفی کتاب تا اوریگامی و بازیهای بومی و محلی؛ فعالیتهایی که هم فرصتی برای یادگیری و کشف استعدادها بودند و هم بهانهای برای دورهمی، بازی و تجربه یک تابستان متفاوت.
آنچه در تابستان ۱۴۰۵ در مسیر کتابخانههای سیار کانون خراسان جنوبی اتفاق افتاد، فقط مجموعهای از برنامههای پراکنده نبود؛ روایتی از یک حرکت فرهنگی بود که در آن کتاب، قصه، هنر، بازی و خلاقیت سوار بر چرخهای کتابخانههای سیار شدند و راهی روستاها، محلهها، باغها، مساجد، پیشدبستانیها و کتابخانهها شدند.
اینجا کتابخانه فقط یک مکان نیست؛
گاهی یک خودروست که جاده را طی میکند، گاهی زیر سایه یک درخت جا خوش میکند، گاهی در مسجد کلاس گویندگی راه میاندازد، گاهی مهمان یک کتابخانه عمومی میشود و گاهی در یک پیشدبستانی، سال تحصیلی را با سرود «ای ایران» و نمایش عروسکی آغاز میکند.
قصه کتابخانههای سیار کانون، قصه رسیدن است؛
رسیدن کتاب به دست کودک، قصه به گوش نوجوان، هنر به دست خلاق و امید به جایی که شاید دسترسی به امکانات فرهنگی، همیشه آسان نباشد.
و این قصه همچنان ادامه دارد؛
چون تا وقتی کودکی منتظر یک کتاب، یک قصه، یک بازی یا یک تجربه تازه است، چرخهای کتابخانههای سیار کانون برای رفتن، دلیل دارند.