همزمان با شصتمین سالروز تأسیس مراکز سیار روستایی و شهری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، علیرضا عیسی‌خانی، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان زنجان، از فعالیت مراکز سیار کانون در استان سخن گفت و این مراکز را یکی از جلوه‌های مهم تحقق عدالت فرهنگی و رساندن کتاب، قصه و فعالیت‌های فرهنگی و هنری به کودکانی دانست که دسترسی آسانی به مراکز فرهنگی ثابت ندارند.
فعالیت مراکز سیار کانون در استان زنجان چگونه است و چه مناطقی را پوشش می‌دهند؟
در حال حاضر مراکز سیار کانون در استان زنجان با هدف توسعه عدالت فرهنگی و فراهم کردن دسترسی کودکان و نوجوانان به کتاب و فعالیت‌های فرهنگی و هنری فعالیت می‌کنند.
مرکز سیار شهری زنجان در محدوده شهر و به‌ویژه در مکان‌هایی حضور پیدا می‌کند که کودکان و نوجوانان دسترسی مناسبی به مراکز فرهنگی و هنری ثابت ندارند. این مرکز علاوه بر کتاب‌رسانی، فعالیت‌های فرهنگی و هنری را نیز برای کودکان و نوجوانان اجرا می‌کند.
مرکز سیار روستایی زنجان نیز به بیش از ۱۵ پایگاه روستایی در محدوده شهر زنجان خدمات ارائه می‌دهد و کودکان و نوجوانان این مناطق از کتاب و برنامه‌های فرهنگی کانون بهره‌مند می‌شوند.
همچنین مراکز سیار روستایی سلطانیه، ابهر، خرمدره، آببر و دندی نیز در مناطق تحت پوشش خود به کودکان و نوجوانان خدمات فرهنگی ارائه می‌کنند.
برای ما بسیار مهم است که کودک، فارغ از اینکه در مرکز شهر زندگی می‌کند یا در یک روستای دورافتاده، بتواند به کتاب، قصه، هنر و فعالیت‌های فرهنگی دسترسی داشته باشد.
اهمیت مراکز سیار را در فعالیت‌های کانون چگونه ارزیابی می‌کنید؟
به نظر من کتابخانه سیار فقط وسیله‌ای برای جابه‌جایی کتاب نیست؛ یک مرکز فرهنگی متحرک است که خودش را به محل زندگی کودک می‌رساند.
گاهی ممکن است یک کودک به دلیل فاصله جغرافیایی، نبود مرکز فرهنگی ثابت یا شرایط خاص منطقه، نتواند از خدمات فرهنگی بهره‌مند شود. در چنین شرایطی نباید منتظر بمانیم تا کودک خودش را به کتابخانه برساند؛ این کتابخانه است که باید به سمت کودک حرکت کند.
این دقیقاً همان مفهومی است که ما از عدالت فرهنگی دنبال می‌کنیم؛ اینکه فرصت خواندن، یادگرفتن، تجربه کردن و رشد فرهنگی برای همه کودکان فراهم باشد.
مراکز سیار کانون در طول سال‌های فعالیت خود نیز فقط کتاب به دست کودکان نداده‌اند. قصه‌گویی، فعالیت‌های ادبی، هنری، بازی، گفتگو و ارتباط مستقیم مربی با کودک، بخش مهمی از این فعالیت‌ها بوده است.
به همین دلیل معتقدم بسیاری از این دیدارها فقط یک برنامه فرهنگی نبوده‌اند، بلکه بخشی از خاطرات کودکی و زندگی فرهنگی نسل‌های مختلف را شکل داده‌اند.
در شصتمین سال فعالیت مراکز سیار، نقش مربیانی که سال‌ها در این مسیر خدمت کرده‌اند نیز قابل توجه است.
قطعاً همین‌طور است.
وقتی از کتابخانه‌های سیار صحبت می‌کنیم، نباید فقط خودرو، کتاب و تجهیزات را ببینیم؛ پشت هر کتابخانه سیار، یک مربی ایستاده است؛ مربی‌ای که با عشق و مسئولیت، مسیرهای طولانی را طی کرده تا کتاب و فعالیت فرهنگی را به دست کودکان برساند.
در بسیاری از مواقع، این مربیان در شرایط مختلف جغرافیایی و آب‌وهوایی مسیرهای طولانی را طی کرده‌اند تا کودکان مناطق مختلف از خدمات کانون بهره‌مند شوند.
به همین مناسبت لازم می‌دانم از همه مربیان و همکارانی که در طول سال‌های فعالیت مراکز سیار، در این مسیر خدمت کرده‌اند، صمیمانه قدردانی کنم؛ چه عزیزانی که پس از سال‌ها خدمت بازنشسته شده‌اند و چه همکارانی که امروز در جایگاه‌های دیگری همچنان در مسیر خدمت به کودکان و نوجوانان فعالیت می‌کنند.
اگر بخواهید از مربیان شاخص مراکز سیار در استان زنجان نام ببرید، به چه کسانی اشاره می‌کنید؟
جا دارد در این مناسبت از همکاران عزیزی یاد کنم که هر کدام بخشی از تاریخ فعالیت مراکز سیار کانون در استان زنجان را رقم زده‌اند.
از آقای جعفر چراغی که سال‌ها به عنوان مربی مرکز سیار شهری زنجان فعالیت کردند و کودکان بسیاری از خدمات فرهنگی و تربیتی ایشان بهره‌مند شدند، صمیمانه قدردانی می‌کنم.
همچنین باید از آقای اصغر محرمی یاد کنم که امروز در جایگاه معاون فرهنگی کانون استان مشغول خدمت هستند.
از آقای میلاد عیوضی، مربی توانمند و قصه‌گوی با ذوق؛ آقای علی عیوضی، مربی توانمند و مهربان؛ آقای رضا قاسمی و آقای محسن نظری که هر کدام در دوره فعالیت خود برای کودکان و نوجوانان تلاش کرده‌اند نیز قدردانی می‌کنم.
همچنین آقای بهزاد مهدیخانی، قصه‌گوی توانمند و طراح بازی‌های گروهی، از مربیانی بودند که کودکان از حضور و تجربه ایشان بهره‌های زیادی بردند.
از آقای مجتبی بیات که امروز در کسوت معلمی همچنان در خدمت کودکان هستند، آقای بختیاری که ایشان نیز امروز معلم هستند، آقای شهرام رفیعی، شاعر توانمند کودک که اکنون معاون مدرسه هستند، آقای مصطفی محمدی، مربی خوب و توانمند که امروز معلم هستند و همچنین آقای رسول صالحی، مربی، عروسک‌ساز توانمند و قصه‌گوی هنرمند که امروز در کسوت معلمی فعالیت می‌کنند، نیز باید با احترام یاد کرد.
یاد کردن از این عزیزان در شصتمین سالروز تأسیس مراکز سیار، در حقیقت یاد کردن از بخشی از تاریخ فرهنگی کانون در استان زنجان است.
شاید بسیاری از کودکانی که سال‌ها پیش در کنار این مربیان کتاب خوانده‌اند، قصه شنیده‌اند، بازی کرده‌اند و با هنر آشنا شده‌اند، امروز خودشان پدر و مادر شده باشند؛ اما خاطره آن روزها همچنان در ذهنشان باقی مانده باشد.
این همان اثری است که فعالیت فرهنگی می‌تواند بر زندگی یک کودک بگذارد.
با توجه به شصتمین سالروز تأسیس مراکز سیار، آینده این مراکز را چگونه می‌بینید؟
من معتقدم فلسفه وجودی مراکز سیار همچنان کاملاً زنده و ضروری است.
شاید ابزارها و شیوه‌های ارتباط با کودکان در طول زمان تغییر کند، اما نیاز کودک به کتاب، قصه، هنر، گفت‌وگو، بازی و تجربه فرهنگی هیچ‌گاه از بین نمی‌رود.
امروز هم باید تلاش کنیم مراکز سیار متناسب با نیازهای جدید کودکان و نوجوانان حرکت کنند و در کنار کتاب، فعالیت‌های فرهنگی، هنری، علمی و ادبی را نیز به مناطق مختلف برسانند.
هدف اصلی ما این است که هیچ کودکی به دلیل محل زندگی یا فاصله جغرافیایی، از فرصت تجربه فرهنگی محروم نماند.
اگر بخواهید پیام شما در شصتمین سالروز تأسیس مراکز سیار در یک جمله خلاصه شود، چه می‌گویید؟
اگر بخواهم در یک جمله بگویم، می‌گویم:
راه دانایی نباید منتظر کودک بماند؛ باید به سوی کودک حرکت کند.
مهم نیست کودک در یک شهر بزرگ زندگی می‌کند یا در یک روستای دورافتاده؛ مهم این است که فرصت خواندن، آموختن، خیال‌پردازی، تجربه کردن و رشد کردن را داشته باشد.
کتابخانه‌های سیار یکی از جلوه‌های همین نگاه هستند؛ حرکت یک مربی با کتاب و قصه به سمت کودکی که شاید اگر این کتابخانه حرکت نکند، کتاب و فعالیت فرهنگی به او نرسد.
در شصتمین سال فعالیت مراکز سیار، ضمن قدردانی از همه مربیان و همکارانی که در این مسیر زحمت کشیده‌اند، امیدوارم بتوانیم این راه را با قدرت ادامه دهیم و سهم خودمان را در ساختن آینده‌ای روشن‌تر برای کودکان و نوجوانان این سرزمین به‌درستی ادا کنیم.
شصت سالگی مراکز سیار، فقط شصت سال جابه‌جایی کتاب نیست؛ شصت سال حرکت برای رساندن کتاب، قصه، فرهنگ، امید و دانایی به کودکان است؛ مسیری که امیدواریم همچنان ادامه داشته باشد.
