به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان یزد، صبح روز دوشنبه ۲۵ آبان و همزمان با سیوچهارمین دوره هفته کتاب و کتابخوانی جمهوری اسلامی ایران، سلسله نشستهای حال خوش زندگی این بار در مرکز یک میبد با محوریت کتاب «کلاغ خنزر پنزری» برگزار شد.
این نشست با حضور محمدرضا آخوندی معاون فرهنگی کانون استان یزد و با همراهی ۴۰ دانشآموز از رشته تربیت کودک هنرستان امام حسین(ع) برگزار شد، نحوه صحیح مواجهه با کتابهای کودک و ارائهی آن برای کودکان مطرح شد و سپس صحیحخوانی کتاب و بحث و نقد کتاب در محیطی دوستانه و همراه با پرسش و پاسخ انجام شد.
این برنامه در مرکز یک میبد برگزار شد.
آخوندی در این نشست معتقد بود برای نقد این کتاب، بهتر است آن را از چند منظر بررسی کنیم: محتوا و درونمایه، شخصیتپردازی، ساختار داستان، زبان و نثر، پیامهای تربیتی و ظرفیتهای آموزشی برای کودکان ونوجوانان.
معاون فرهنگی کانون استان یزد در مورد عنوان کتاب گفت: عنوان «کلاغ خنزرپنزری» خود عنوانی کنجکاویبرانگیز و طنزآمیزاست. واژه «خنزرپنزری» در زبان محاورهای به اشیای ریز و درشت، خردهریزها و وسایل جورواجور و گاه کمارزش اشاره دارد. همین عنوان میتواند زمینهای برای پرسش درباره نسبت کلاغ با اشیا، دلبستگیها و نگاه او به جهان فراهم کند.
وی در ادامه گفت: خلاصه داستان درباره کلاغی است که از رنگ سیاه پرهای خود رضایت ندارد. او آرزو دارد مانند پرندگان رنگارنگ زیبا و چشمنواز باشد. به همین دلیل، شروع به جمعآوری اشیای رنگارنگ و خردهریزهای مختلف میکند و آنها را به خودش میآویزد تا ظاهرش را تغییر دهد. اما این زیادهروی در آراستن ظاهر، او را سنگین میکند و توانایی پرواز را از او میگیرد. سرانجام، با کمک دوستانش و روبهرو شدن با تصویر خود در آینه، به حقیقتی مهم پی میبرد: او زیباییهایی دارد که پیشتر آنها را نمیدیده است. حتی پرهای سیاهش در تابش نور آفتاب جلوهای رنگین پیدا میکنند. کلاغ درمییابد که برای زیبا بودن لازم نیست خودش را به دیگری تبدیل کند.
آخوندی در این نشست بررسی درونمایه و پیامهای اصلی را مهمترین امتیاز این کتاب، پرداختن به مسئلهای عمیق در قالب یک قصه ساده وکودکانه دانست و ادامه داد: خودباوری و پذیرش خویشتن کلاغ، نمادی از انسانی است که داشتههای خود را نمیبیند و پیوسته در آرزوی داشتن ویژگیهای دیگران است. این داستان به کودک میآموزد که: خودت رابا دیگران مقایسه نکن. ارزشمندی تو وابسته به شباهت به دیگران نیست. پیش از جستوجوی زیبایی در بیرون، داشتههای خودت را بشناس.
به بیان وی: تفاوت میان زیبایی ظاهری و زیبایی حقیقی کلاغ تصور میکند هرچه رنگارنگتر باشد، زیباتر خواهد شد؛ اما تجربه به او نشان میدهد که زیبایی ظاهری، اگر به قیمت از دست دادن تواناییهای طبیعی تمام شود، چندان ارزشمند نیست و اینجا نویسنده به شکلی غیرمستقیم میان «زیبا بودن» و «زیبا به نظر رسیدن» تفاوت میگذارد. به گفته معاون فرهنگی استان: گرفتار شدن در دام تجمل و ظواهر خنزرپنزریها در داستان فقط چند وسیله رنگارنگ نیستند؛ میتوان آنها را نمادی از تعلقات و زینتهایی دانست که انسان برای جلب توجه دیگران به خود میآویزد. کلاغ هرچه بیشتر به این وسایل وابسته میشود، از هویت اصلی خود فاصله میگیرد.
معاون فرهنگی کانون یزد در مورد نقش دوستان اضافه کرد: در خودشناسی دوستان کلاغ با تذکر و راهنمایی، او را به دیدن حقیقت دعوت میکنند. این موضوع ظرفیت تربیتی مهمی دارد که دوست خوب کسی نیست که فقط ما را تأیید کند؛ گاهی با یادآوری حقیقت، به ما کمک میکند خود واقعیمان را پیدا کنیم.
به گفته مهمان برنامه بررسی شخصیتپردازی شخصیت اصلی داستان، کلاغی است که سه مرحله تحول را پشت سر میگذارد؛ در مرحله نخست وضعیت شخصیت آغاز نارضایتی از ظاهر و احساس کمبود و در میانه تلاش برای تغییر ظاهر و تقلید از دیگران و در پایان خودشناسی، پذیرش خویشتن و رضایت از هویت خود است.
آخوندی: نکته قابل توجه این است که تحول شخصیت از طریق تجربه اتفاق میافتد، نه صرفاً با نصیحت مستقیم نویسنده. این ویژگی از نظر ادبیات کودک ارزشمند است؛ زیرا کودک فرصت دارد همراه شخصیت داستان اشتباه کند، پیامد آن را ببیند و به نتیجه برسد.
وی در ادامه بررسی نمادها و لایههای پنهان داستان این کتاب را ظرفیت خوانش نمادین و حتی عرفانی دانست. نماد معنای احتمالی کلاغ انسان گرفتار احساس کمبود. سیاهی پرها که همان هویت و ویژگیهای طبیعی فرد است و خنزرپنزریها که تعلقات و ظواهر بیرونی و آینه که خودشناسی و مواجهه با خویشتن و در ادامه پرواز یا آزادی، توانایی و اصالت است و نور آفتاب که آشکار شدن حقیقت و زیبایی پنهان میباشد.
یکی از زیباترین نکات داستان، حضور آینه است. آینه در ادبیات عرفانی ما نیز نماد خودشناسی است. انسان گاهی برای شناخت خود، باید از نگاه دیگران و ظواهر فاصله بگیرد و با حقیقت وجودی خویش مواجه شود.