به گزارش روابط عمومی ادارهکل کانون سیستان و بلوچستان، نشست مجازی «نقش فعالیتهای کانون بر سلامت روان کودکان و نوجوانان در دوران بحران» با محوریت قصهدرمانی برگزار شد.
در این نشست علمیـتربیتی، استاد سخنران در آغاز به تبیین نقش مربی در فضای روانی کودکان پرداخت و گفت: مخاطب ما بچههایی هستند که ما در گام اول مربی آنان هستیم نه درمانگرشان. در این روزها که استرس بر بچهها غالب شده، باید ابتدا خودمان آرامش را حفظ کنیم، چون کودک قبل از هر چیز آرامش مربی را میبیند. مربی باید قوی، مسلط بر خود و بدون قضاوت نسبت به مخاطبانش باشد.
مسعود خنجرخانی در ادامه درباره تعامل با والدین افزود: باید به والدین بگوییم ابتدا روی خودشان تمرکز کنند. به کودکان نگویند «گریه نکن»، بلکه بگویند «کنارت هستیم». نیازی نیست برای آنان توضیحات علمی بدهیم. اگر ندانستند چه کنند، فقط کنار کودک بنشینند و محیطی امن فراهم آورند. کنترل بر رسانههایی که کودک میبیند، و جلوگیری از غلبه ترس بر او ضروری است.
وی در بخش دیگری از سخنانش مفهوم «همتنظیمی» را چنین توضیح داد: انسانها از طریق تعامل اجتماعی، سیستم عصبی یکدیگر را تنظیم میکنند. وقتی مربی آرام است، با سیگنالهای امنیتی به سیستم عصبی کودک کمک میکند. اگر مربی بتواند روال عادی زندگی خود را ادامه دهد، بزرگترین خدمت را به مخاطبان خود کرده است.
این عضو هیات علمی دانشگاه درباره نقش قصه در روند درمانی و آرامشبخشی گفت: در قصه ما میسازیم یا بازسازی میکنیم. قصهی آرامشبخش، داستانی است با ریتم کند، شخصیتی که ترس را تجربه میکند و از آن عبور میکند، پایانی روشن و قابل پیشبینی دارد و واقعهی واقعی را بازآفرینی نمیکند تا آسیبزا نباشد. او در این بخش تاکید کرد شخصیت گوینده باید آرام و قوی باشد.
وی با ذکر نمونههایی کودکانه، بر اهمیت همذاتپنداری تأکید کرد و گفت: قهرمان داستان باید با چالش روبهرو شود و آن را حل کند. به کودکان دروغ نگوییم و گاهی قصه را نیمهتمام بگذاریم تا خودشان پایانش را بسازند و در جمع به جمعبندی برسیم.
وی در بخش «بایدها و نبایدهای مربی در آرامبخشی قصهمحور» نیز خاطرنشان کرد: ترس برای صیانت از خود ضروری است. باید احساس ترس کودک را بدون قضاوت تأیید کنیم و نباید آن را کوچک بشماریم یا انکار کنیم. پرسش درباره احساسات باید غیرمستقیم و با استعارههای قصهای صورت گیرد و نباید کودک را به بیان مستقیم هیجاناتش مجبور کنیم.
این مدرس دانشگاه افزود: در روبهرو شدن با گریه، باید آن را تجربهای عمومی و همگانی معرفی کنیم و از هرگونه برچسبزدن به کودک بپرهیزیم. فعالیتهای پساقصه باید کودک را به سمت بازنمایی و بازسازی هدایت کنند، نه بازآفرینی ترس از طریق نقاشی یا گفتوگو.
مدرس این نشست تأکید کرد که نباید انتظار بهبود فوری پس از جلسه قصه داشت، زیرا این روند تدریجی است.
خنجرخانی در بخش دیگری از نشست مجازی، با استناد به نظریه یادگیری اجتماعی، گفت: آرامش مربی، معلم یا والدین مهمترین قصهای است که کودک میشنود و ادامه داد: جداسازی ترس از هویت و تمرین نفس عمیق، دو ابزار قدرتمند برای بازگرداندن سیستم عصبی کودک به حالت امنیت هستند.
در پایان نیز سخنران یادآور شد: بدانید که شما روانشناس نیستید، شما در جایگاه مربی کانون هستید؛ اما با علم، مهارت و رعایت مرزهای حرفهای پلی میشوید میان کودکی که ترسیده و آرامش گمشدهاش، و همین کافی است.
نشست با پرسش و پاسخ حاضران پایان یافت.
گفتنی است سلسلهنشستهای «ایران پیروز» که در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار میشود، رویدادی فرهنگی با محوریت تقویت هویت ملی و آشنایی نسل نو با مفاهیم ارزشمند مقاومت، امید و پیشرفت در ایران است. این برنامه با بهرهگیری از قالبهای متنوع فرهنگی و هنری مانند قصهگویی، شعرخوانی و گفتوگو، فضایی پویا و الهامبخش برای کودکان و نوجوانان فراهم میآورد تا ضمن شناخت بهتر تاریخ و فرهنگ غنی سرزمین خود، با نگاهی امیدوارانه به آینده نگریسته و نقش خود را در سازندگی ایران بیشتر درک کنند.
