به گزارش روابط عمومی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان اصفهان، علم، گاهی از دل یک پرسش کوچک آغاز میشود؛ پرسشی درباره اینکه خورشید چگونه در آسمان حرکت میکند، ستارهها چگونه شکل میگیرند یا سنگی که میلیونها سال در دل زمین آرام گرفته، چه داستانی برای گفتن دارد. اینبار اعضای کودک و نوجوان مجتمع فرهنگیهنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان اصفهان، در یک برنامه علمی و آموزشی، فرصت یافتند چنین پرسشهایی را نه فقط در کتابها، بلکه در فضای واقعی دانشگاه و در گفتوگو با استادان و پژوهشگران دنبال کنند.
این سفر علمی در دانشکده فیزیک دانشگاه اصفهان آغاز شد؛ جایی که اعضای کانون با سازوکار ساعت آفتابی و برخی مفاهیم پایه علمی آشنا شدند. ساعت آفتابی، بهانهای شد تا کودکان و نوجوانان با پیوند میان حرکت زمین، جایگاه خورشید و سنجش زمان آشنا شوند و از دریچهای ساده، به مفاهیمی عمیقتر در علم فیزیک فکر کنند.
در ادامه، اعضا به آزمایشگاه نجوم رفتند؛ فضایی که نگاه آنان را از زمین به آسمان برد. در این بخش، موضوعاتی درباره ستارگان، کهکشانها و ساختار شگفتانگیز آسمان مطرح شد و اعضا با مفاهیمی از دنیای نجوم آشنا شدند. رصد خورشید نیز بخش دیگری از این تجربه بود؛ فرصتی برای آنکه کودکان و نوجوانان، آسمان را از فاصلهای نزدیکتر و با نگاهی علمیتر تجربه کنند و میان آنچه در کتابها خواندهاند و آنچه با چشم و ابزارهای علمی مشاهده میکنند، ارتباط برقرار سازند.
اما مسیر این سفر علمی در آسمان متوقف نشد؛ بلکه از پهنه کهکشان دوباره به زمین بازگشت و اینبار به ژرفای تاریخ سیاره ما رسید.
اعضای مجتمع فرهنگیهنری کانون در ادامه از دانشکده زمینشناسی و موزه سنگ دانشگاه اصفهان بازدید کردند. فسیلها، سنگوارهها، سنگها و شهابسنگها در این بخش، به ابزارهایی برای روایت گذشته زمین تبدیل شدند؛ گذشتهای بسیار دور که در لایههای زمین و ساختار سنگها همچنان نشانههایی از آن باقی مانده است.
در میان این نمونهها، کودکان و نوجوانان با یکی از شگفتیهای بزرگ علم زمینشناسی آشنا شدند: زمین حدود ۴ میلیارد و ۶۰۰ میلیون سال قدمت دارد و هر سنگ و فسیل میتواند بخشی از داستان طولانی شکلگیری و تحول این سیاره را در خود جای داده باشد.
این بخش از برنامه، فرصتی بود تا اعضا دریابند زمین تنها یک مکان برای زندگی انسان نیست؛ بلکه خود، یک کتاب بزرگ علمی است که فصلهای آن در سنگها، فسیلها، لایههای زمین و آثار برجایمانده از گذشته نوشته شده است. هر فسیل، نشانهای از حیات در دورهای دور و هر سنگ، قطعهای از پازل تاریخ زمین است؛ تاریخی که برای خواندن آن باید پرسید، مشاهده کرد و اندیشید.
دکتر مهدی یزدی، استاد و پژوهشگر دانشکده زمینشناسی دانشگاه اصفهان نیز در جریان این بازدید، توضیحاتی درباره نمونههای موجود و برخی مفاهیم و رازهای زمینشناسی ارائه کرد. گفتوگوی مستقیم اعضا با این استاد و پژوهشگر، بخش مهمی از برنامه بود و کودکان و نوجوانان با طرح پرسشهای مختلف، در یک تجربه آموزشی تعاملی مشارکت کردند.
در این برنامه، علم تنها به انتقال اطلاعات محدود نشد؛ بلکه تلاش شد اعضا در جایگاه یک مشاهدهگر و پرسشگر قرار بگیرند. پرسیدن درباره چگونگی شکلگیری سنگها، چرایی وجود فسیلها، ماهیت شهابسنگها و رازهای آسمان، همان نقطهای است که آموزش علمی را از حفظ کردن اطلاعات فراتر میبرد و آن را به تجربهای برای کشف، تفکر و جستوجو تبدیل میکند.
این سفر، در حقیقت روایتی پیوسته از زمین تا آسمان بود؛ از سنگهایی که میلیونها و حتی میلیاردها سال در سکوت، بخشی از تاریخ زمین را در خود حفظ کردهاند تا خورشیدی که هر روز بر فراز همین سیاره میتابد و ستارگان و کهکشانهایی که در پهنه بیکران کیهان قرار دارند.
در پایان این برنامه علمی، چند نمونه فسیل و سنگواره به کل اعضای مجتمع اهدا شد. این نمونهها در مجتمع فرهنگیهنری کانون نگهداری خواهد شد تا به یادگاری علمی از این سفر تبدیل شود؛ یادگاری که هر بار نگاه کردن به آن میتواند خاطره یک روز متفاوت و یک تجربه شیرین یادگیری را زنده کند.
این سفر علمی، بیش از یک بازدید آموزشی بود؛ تجربهای برای پیوند دادن پرسش، مشاهده، تجربه و گفتوگو و فرصتی برای آنکه کودکان و نوجوانان کانون، علم را در محیطی واقعی لمس کنند.
حالا در مجتمع فرهنگیهنری کانون، چند قطعه فسیل و سنگواره باقی مانده است؛ تکههایی کوچک از تاریخ بسیار بزرگ زمین که میتوانند هر روز یک پرسش تازه در ذهن یک کودک یا نوجوان ایجاد کنند؛ پرسشی که شاید آغاز راهی طولانی در مسیر کشف جهان باشد؛ راهی که از اعماق زمین آغاز میشود و تا پهنه بیکران کهکشان ادامه دارد.
