به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون، فرهاد فلاح با تاکید بر این موضوع گفت: در تدوین هر راهبردی در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، رسانه‌ای، فناوری و فضای مجازی، ملاحظات تربیتی باید به عنوان یک قاعده بالادستی مورد توجه قرار گیرد.وی در دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه‌ها و تحولات نسلی در ایران؛ از جهان واقعی تا جهان مجازی» که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، با اشاره به اهمیت جایگاه کودک و نوجوان در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و تربیتی، درباره ضرورت بازنگری در نگاه راهبردی به حوزه تعلیم و تربیت سخن گفت.
معاون فرهنگی کانون در این نشست با اشاره به «سند ملی حقوق کودک و نوجوان» اظهار داشت: این سند که در سال ۱۴۰۰ به تصویب رسیده و ابلاغ شده است، یکی از مهم‌ترین اسناد کشور در حوزه کودک و نوجوان به شمار می‌رود و کلیدواژه‌های مهمی در حوزه فرهنگ، رسانه، سلامت و دیگر عرصه‌های مرتبط با کودکان و نوجوانان را در خود جای داده است.
او با بیان اینکه آیین‌نامه اجرایی این سند هنوز تنظیم نشده و در مرحله اجرا با چالش‌هایی مواجه است، افزود: در کنار این موضوع، باید به یک نگاه جدید در حوزه تعلیم و تربیت و فرهنگ توجه کنیم؛ نگاهی که بر اساس آن، تعلیم و تربیت صرفاً یکی از حوزه‌های راهبردی کشور نیست، بلکه می‌تواند به عنوان یک «فراراهبرد» بر نحوه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در سایر حوزه‌ها نیز اثرگذار باشد.
فلاح توضیح داد: وقتی از فراراهبرد تعلیم و تربیت سخن می‌گوییم، منظور یک راهبرد بزرگ‌تر یا مهم‌تر از سایر راهبردها نیست؛ بلکه منظور قاعده‌ای است که باید در تعریف، انتخاب و ارزیابی همه راهبردها مورد توجه قرار گیرد.وی ادامه داد: اگر برای اقتصاد، فضای مجازی، هوش مصنوعی، نظام بانکی، محیط زیست، رسانه یا هر حوزه دیگری راهبردی تدوین می‌کنیم، باید ملاحظه کنیم که آن راهبرد چه نسبتی با تعلیم و تربیت و فرهنگ دارد و آیا این ملاحظات در ساختار راهبردی آن حوزه دیده شده است یا خیر.
معاون فرهنگی کانون با تأکید بر ضرورت پرهیز از نگاه بخشی به تعلیم و تربیت یادآر شد: فراراهبرد تعلیم و تربیت نباید صرفاً به آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نهادهایی که به صورت مستقیم در این حوزه فعالیت می‌کنند محدود شود. همه دستگاه‌ها، متناسب با مأموریت خود، مسئولیت تربیتی دارند و باید این مسئولیت را در راهبردهای خود مورد توجه قرار دهند.
فلاح با اشاره به حوزه‌هایی مانند نظام اقتصادی، نظام پولی، بازی‌های رایانه‌ای، محیط زیست و نظام بودجه‌ریزی افزود: در هر یک از این حوزه‌ها باید مشخص شود که چه مسئولیت تربیتی وجود دارد و این مسئولیت چگونه در راهبردها و برنامه‌های آن دستگاه یا نهاد دیده شده است.
او برای توضیح این موضوع گفت: حتی اگر درباره سازمانی مانند سازمان زندان‌ها و موضوع پیشگیری از وقوع جرم صحبت می‌کنیم، باید ببینیم ملاحظات فرهنگی و تربیتی در راهبردهای آن سازمان چه جایگاهی دارد. این نگاه می‌تواند ظرفیت تازه‌ای برای توسعه تعلیم و تربیت ایجاد کند و مانع برخی خطاهای راهبردی شود.
فلاح همچنین بر ضرورت توجه به «تقدم غایت بر ابزار» تأکید کرد و گفت: نباید اقتصاد، فناوری یا سایر حوزه‌ها را صرفاً ابزارهایی برای رسیدن به اهداف تربیتی بدانیم؛ بلکه راهبردهای اقتصادی، فناورانه و سایر حوزه‌ها نیز باید به گونه‌ای طراحی شوند که خود در تحقق اهداف فرهنگی و تربیتی نقش داشته باشند.
وی در ادامه نسبت به دو برداشت نادرست از مفهوم فراراهبرد هشدار داد و گفت: نخست نباید فراراهبرد را صرفاً یک راهبرد با اهمیت بسیار زیاد تلقی کرد و دوم نباید تصور کنیم که برای تعلیم و تربیت باید یک راهبرد کلان‌تر و جدا از سایر راهبردها طراحی کنیم. موضوع اصلی، تربیتی‌شدن منطق راهبردپردازی در همه حوزه‌هاست.معاون فرهنگی کانون تأکید کرد: توجه به جایگاه فراراهبردی تعلیم و تربیت به معنای افزایش تصدی‌گری یا متورم کردن ساختارهای دستگاه‌های متولی این حوزه نیست؛ بلکه باید مسئولیت تربیتی همه بخش‌ها مشخص شود و هر دستگاه در راهبردهای خود نسبتش را با فرهنگ و تعلیم و تربیت روشن کند.
فلاح در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت: کانون به عنوان نهادی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه کودک و نوجوان فعالیت می‌کند، در قلب این تحولات راهبردی قرار دارد و می‌تواند در گسترش نگاه تربیتی در حوزه‌های مختلف نقش‌آفرین باشد.
او همچنین از استادان و پژوهشگران خواست موضوع فراراهبرد بودن تعلیم و تربیت و فرهنگ را از منظرهای مختلف علمی مورد بررسی قرار دهند و با تولید آثار پژوهشی و برگزاری نشست‌های تخصصی، به تبیین ابعاد این نگاه کمک کنند.
دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه‌ها و تحولات نسلی در ایران؛ از جهان واقعی تا جهان مجازی» با رویکردی میان‌رشته‌ای و با حضور استادان، پژوهشگران، سیاست‌گذاران و فعالان حوزه فرهنگ، رسانه و کودک برگزار شد.این همایش سه محور اصلی «رسانه، نسل و جهان ایرانی»، «رسانه، نسل و علم و فناوری» و «رسانه، نسل و سیاست‌گذاری» را دنبال کرد و موضوعاتی همچون نقش رسانه در شکل‌گیری هویت و حافظه جمعی، تأثیر هوش مصنوعی و پلتفرم‌ها بر نسل‌ها، سواد رسانه‌ای، سیاست‌گذاری فرهنگی و رسانه‌ای در فضای مجازی و مناسبات نسلی و میان‌نسلی را مورد توجه قرار داد.
هدف از برگزاری این همایش، تبیین نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری هویت نسلی، بررسی چالش‌ها و فرصت‌های سیاست‌گذاری رسانه‌ای در مواجهه با نسل‌های مختلف، تحلیل تأثیر فناوری‌های نوین ارتباطی بر نسل‌ها و ایجاد تعامل میان دانشگاه، دولت و نهادهای رسانه‌ای برای طراحی سیاست‌های فرهنگی و رسانه‌ای عنوان شده است.دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه‌ها و تحولات نسلی در ایران؛ از جهان واقعی تا جهان مجازی» روز سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، سیاست‌گذاران و فعالان حوزه فرهنگ، رسانه و کودک در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.
