به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان اصفهان، در این کارگاه تخصصی که با تدریس دکتر حامد صفایی‌پور در کانون شماره ۸ اصفهان برگزار شد، ۷۰ نفر از کانون‌یاران و نوجوانان اندیشه‌ورز با مبانی و مهارت‌های تفکر طراحی آشنا شدند؛ رویکردی نوین در آموزش و پرورش که به‌جای ارائه پاسخ‌های آماده، نوجوانان را به کشف مسئله، شناخت نیازهای واقعی انسان‌ها، ایده‌پردازی خلاقانه و آزمودن راه‌حل‌های متفاوت دعوت می‌کند.
در این رویداد، تفکر طراحی نه صرفاً به‌عنوان یک تکنیک آموزشی، بلکه به‌مثابه شیوه‌ای برای اندیشیدن، مواجهه هوشمندانه با مسائل و یافتن راه‌حل‌های اثربخش مورد توجه قرار گرفت؛ رویکردی که نقطه آغاز آن، دیدن مسائل از زاویه نگاه دیگران و درک تجربه‌ها، نیازها و دشواری‌های آنان است.
در جریان این کارگاه، شرکت‌کنندگان آموختند که برای حل یک مسئله، پیش از هر اقدامی باید آن را به‌درستی شناخت و از قضاوت‌های شتاب‌زده و ارائه پاسخ‌های مبتنی بر حدس فاصله گرفت. در واقع، گاهی آنچه در نگاه نخست مسئله به نظر می‌رسد، با نیاز واقعی افراد تفاوت دارد و همین تفاوت، ضرورت مشاهده دقیق، گفت‌وگو، پرسشگری و همدلی را آشکار می‌کند.
از مسئله‌شناسی تا خلق راه‌حل؛ مسیری برای پرورش ذهن خلاق نوجوان
یکی از محورهای محوری این آموزش، آشنایی با چرایی و چگونگی استفاده از تفکر طراحی در زندگی و فعالیت‌های اجتماعی بود. شرکت‌کنندگان با این مفهوم روبه‌رو شدند که بسیاری از مسائل، پیش از آنکه به پاسخ نیاز داشته باشند، به فهم عمیق‌تر نیاز دارند.
برای نمونه، ممکن است تصور شود بی‌علاقگی دانش‌آموزان به کلاس درس ناشی از یکنواختی آموزش است و افزودن یک بازی می‌تواند مشکل را برطرف کند؛ اما با گفت‌وگو و شناخت دقیق‌تر، شاید مشخص شود مسئله اصلی، دشواری فهم مطالب یا نگرانی از پرسیدن سؤال است. این نگاه، نوجوان را از پاسخ‌گویی عجولانه به سمت مسئله‌یابی دقیق و راه‌حل‌سازی مبتنی بر نیاز واقعی هدایت می‌کند.
در ادامه، مراحل عملی تفکر طراحی شامل مشاهده و شناخت موقعیت، گوش سپردن به تجربه دیگران، طرح پرسش‌های هدفمند، تعریف دقیق مسئله، ارائه راه‌حل‌های متنوع، ساخت نمونه‌های ساده و اجرای آزمایشی آن‌ها مورد توجه قرار گرفت.
همچنین بر اهمیت دریافت بازخورد، پذیرش تجربه‌های تازه، اصلاح ایده‌ها و یادگیری از نتایج تأکید شد؛ چراکه در این شیوه، رسیدن به یک پاسخ بی‌نقص از همان ابتدا هدف نیست، بلکه مسیر اندیشیدن، تجربه کردن، آزمودن و بهتر ساختن، بخش مهمی از فرایند یادگیری به شمار می‌رود.
کانون‌یاران؛ از مخاطبان فعالیت‌های تربیتی تا کنشگران حل مسئله
برگزاری این کارگاه، از منظر مأموریت تربیتی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، گامی در جهت تقویت نقش نوجوانان در طراحی و پیشبرد فعالیت‌های فرهنگی، هنری، ادبی و اجتماعی است؛ نسلی که قرار نیست تنها دریافت‌کننده برنامه‌ها و آموزش‌ها باشد، بلکه می‌تواند با شناخت مسائل پیرامون خود، مشارکت فعال در تصمیم‌سازی و ارائه ایده‌های خلاقانه، به یکی از بازیگران اصلی جریان تربیت و تغییر تبدیل شود.
تربیت تسهیل‌گران نوجوان و توانمندسازی کانون‌یاران در این مسیر، فرصتی برای گسترش فرهنگ گفت‌وگو، مشارکت، تفکر انتقادی، کار گروهی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی فراهم می‌کند؛ مهارت‌هایی که در جهان امروز، فراتر از موفقیت تحصیلی، از ضرورت‌های زندگی فردی و اجتماعی نسل آینده به شمار می‌روند.
در حقیقت، اهمیت چنین آموزش‌هایی در آن است که نوجوان به‌جای انتظار برای دریافت راه‌حل، خود به جست‌وجوگر، ایده‌پرداز و سازنده راه‌حل تبدیل شود و بیاموزد برای تغییر محیط پیرامونش، نخست باید درست ببیند، درست بپرسد، عمیق بیندیشد و خلاقانه عمل کند.
گفتنی است در جریان برگزاری این کارگاه، فرهاد فلاح، معاون فرهنگی کانون کشور، مجتبی حاذق، مدیرکل آفرینش‌های ادبی و هنری کانون کشور و میثم بکتاشیان، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان اصفهان، از نزدیک از روند برگزاری این رویداد بازدید کردند و در جریان محتوای آموزشی و فرایند اجرای کارگاه قرار گرفتند.
«مارتن اندیشه‌ورزی» را می‌توان تمرینی برای ساختن نسلی دانست که جای حفظ پاسخ‌ها، پرسیدن را می‌آموزد؛ به‌جای تکرار ایده‌ها، خلاقانه می‌اندیشد و به‌جای تماشای مسائل، برای حل آن‌ها قدم برمی‌دارد؛ نگاهی که در آن، نوجوان نه فقط مخاطب آینده، بلکه اندیشه‌پرداز و سازنده آینده است.
