به گزارش ادارهکل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، حجتالاسلام محسن بختیاری در ابتدای این نشست که نهمین نشست از نشستهای دور چهارم سلسله نشستهای دور چهارم ایران پیروز بود، با قدردانی از مربیان، کانونیاران و خانوادههای فعال در حوزه تربیت نوجوان، از شهدای خدمت و شهید آیتالله سیدابراهیم رئیسی یاد کرد و گفت: نوجوانان امروز ایران باید خستگیناپذیری، مسئولیتپذیری و خدمت به مردم را از شخصیتهایی بیاموزند که همه توان خود را برای بهتر شدن حال مردم به کار گرفتند.
وی افزود: نوجوان قوی کسی است که بتواند در کنار روحیه آرمانخواهی، تصمیمهای عاقلانه بگیرد و با رفتار درست، به قویتر شدن جامعه و کشور کمک کند.
عقلانیت بدون مهربانی معنا ندارد
حجتالاسلام محسن بختیاری، کارشناس ارشد تعلیم و تربیت و فعال این حوزه و مدرس دورههای تخصصی «تربیت نوجوان»، با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) درباره پیوند عقل و مهربانی اظهار کرد: گاهی تصور میشود افراد عاقل، کمتر احساسات و عواطف دارند و در مقابل، آدمهای مهربان و احساسی توان تصمیمگیری درست را ندارند؛ در حالی که امام رضا(ع) این نگاه را رد میکنند و میفرمایند: «التودد الی الناس نصف العقل»؛ یعنی مهربانی با مردم، نیمی از عقل است.
او ادامه داد: نوجوان قوی باید عقلانیت و عاطفه را در کنار هم رشد دهد. اگر کسی فقط احساساتی باشد یا فقط بخواهد منطقی و خشک رفتار کند، در مسیر رشد متعادل قرار نمیگیرد.
این مدرس حوزه نوجوان افزود: برخی نوجوانان بهدلیل تجربههای تلخ در دوستیها یا روابط اجتماعی، تصمیم میگیرند احساسات خود را پنهان کنند و با دیگران سرد برخورد کنند تا آسیب نبینند، اما حذف مهربانی راهحل درستی نیست؛ بلکه باید احساسات را بهصورت عقلانی مدیریت کرد.
ویژگیهای نوجوان عاقل از نگاه امام رضا(ع)
بختیاری در ادامه با اشاره به روایتی از کتاب «تحفالعقول» به ویژگیهای انسان عاقل پرداخت و گفت: امام رضا(ع) برای کامل شدن عقل انسان ویژگیهایی را بیان کردهاند که هر نوجوانی برای رشد شخصیتی خود باید به آنها توجه کند.
وی توضیح داد: نخستین ویژگی این است که انجام کار خیر از فرد انتظار برود و دیگران او را انسانی مفید و کمککننده بدانند. در مقابل، مردم باید از آزار و اذیت او در امان باشند؛ یعنی نوجوان عاقل نه با زبان، نه رفتار و نه سبک زندگی خود باعث آزار دیگران نمیشود.
او افزود: گاهی حتی رعایت نکردن احترام دیگران یا کمک نکردن در موقعیت لازم نیز میتواند نوعی آزار باشد و نوجوان باید نسبت به این موضوع حساس باشد.
آدم عاقل از خدمت به مردم خسته نمیشود
بختیاری یکی دیگر از ویژگیهای انسان عاقل را خسته نشدن از کمک به دیگران دانست و گفت: نوجوان عاقل وقتی دیگران برای حل مشکل به او مراجعه میکنند، احساس سنگینی و خستگی نمیکند، بلکه این فرصت را هدیهای الهی میداند.
وی با اشاره به روایتی از امام حسین(ع) افزود: خداوند گاهی حل مشکل یک انسان را به دست بندهای میسپارد و اگر آن فرد از کمک کردن خسته شود، خداوند فرد دیگری را جایگزین میکند. بنابراین خدمت به مردم فرصتی ارزشمند است که نباید آن را ساده از دست داد.
کار خوب دیگران را بزرگ ببینیم
این پژوهشگر حوزه تربیت نوجوان با تأکید بر اهمیت قدردانی از دیگران گفت: انسان عاقل کارهای خوب دیگران را اگر کوچک باشدبزرگ میبیند و از آن قدردانی میکند، اما کارهای بزرگ خودش را کوچک میشمارد و دچار غرور نمیشود.
او خاطرنشان کرد: نوجوانی که پس از چند موفقیت کوچک احساس کند به نهایت رشد رسیده، در واقع دچار توقف در مسیر پیشرفت شده است، در حالی که رشد و یادگیری سقف ندارد.
یادگیری نباید متوقف شود
بختیاری با اشاره به اهمیت علمآموزی اظهار کرد: انسان عاقل هیچگاه از یاد گرفتن خسته نمیشود و فقط برای گرفتن مدرک درس نمیخواند، بلکه هدف او رشد فکری و شخصیتی است.
وی ادامه داد: نوجوانان باید کتابخوانی، یادگیری مهارت و تقویت قدرت تحلیل را بخشی دائمی از زندگی خود بدانند و احساس نکنند که با چند موفقیت یا چند کتاب، مسیر یادگیری به پایان رسیده است.
مدیریت احساسات نیازمند تفکر است
او در بخش دیگری از این نشست، در پاسخ به پرسش نوجوانان درباره کنترل احساسات و روابط دوستانه، گفت: یکی از راههای مدیریت احساسات این است که نوجوان قبل از واکنش نشان دادن، کمی فکر کند و از خود بپرسد دلیل رفتار طرف مقابل چیست و این رابطه چه فایدهای برای دو طرف دارد.
بختیاری افزود: دوستی سالم باید برای هر دو طرف مفید باشد و اگر رابطهای به فرد آسیب بزند، لازم است نوجوان با عقل و تحلیل درست درباره آن تصمیم بگیرد.
وی همچنین درباره کنترل خشم و حفظ آرامش هنگام دعوا گفت: بسیاری از اختلافها زمانی شدید میشود که افراد بدون فکر و سریع واکنش نشان میدهند. چند ثانیه صبر کردن، سکوت یا حتی نوشیدن یک لیوان آب میتواند از بروز بسیاری از تنشها جلوگیری کند.
عقل سالم در بدن سالم
این مدرس حوزه نوجوان در بخش پایانی نشست با اشاره به اهمیت سلامت جسمانی گفت: رشد عقل و قدرت تصمیمگیری در گرو سلامت جسم است و نوجوانان باید به ورزش، تغذیه و سلامت بدن خود توجه کنند.
بختیاری در پایان از نوجوانان خواست ایدهها، نظرها و تجربههای خود را از طریق صفحه «کارگاه تربیت نوجوان» در پیامرسانهای ایتا و بله ارسال کنند و ابراز امیدواری کرد نوجوانان ایرانی با تکیه بر عقلانیت، مهربانی و روحیه مسئولیتپذیری بتوانند آیندهای روشن برای کشور رقم بزنند
یادآوری میشود دور چهارم سلسله نشستهای ایران پیروز از ۱۵ تا ۳۱اردیبهشت ۱۴۰۵ با هدف افزایش تاب آوری و امید آفرینی در شرایط کنونی کشور، از سوی ادارهکل آموزش و پژوهش کانون و با همکاری استانهای مختلف، برگزار شد.
