نشست فناوری و دنیای نانو؛ ذره‌های کوچک تا ایده‌های بزرگ‌ کاربردی

کافناگپ هفدهم با موضوع «فناوری و دنیای نانو» با حضور رعنا باقری، دکترای مهندسی نانو از سوی کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران (کافنا) با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان خراسان جنوبی برگزار شد.

به گزارش اداله‌کل روابط‌عمومی و امور بین‌الملل کانون، در این نشست مفاهیم پایه و کاربردهای این علم نوین به زبانی ساده، داستانی و قابل فهم برای مخاطبان تشریح شد.

باقری در آغاز این نشست به تاریخچه شکل‌گیری علم نانو اشاره کرد و گفت ریشه‌های این علم به حدود ۷۰ سال پیش و ایده‌های (ریچارد فاینمن) بازمی‌گردد؛ زمانی که موضوع «دوستی اتم‌ها» و امکان کنار هم قرار گرفتن آن‌ها برای ساخت سازه‌های بسیار کوچک، تنها یک رؤیای علمی به نظر می‌رسید، اما امروز به واقعیتی تأثیرگذار در زندگی بشر تبدیل شده است.

وی با بیان اینکه علم نانو به انسان این امکان را می‌دهد تا با چیدمان بسیار دقیق اتم‌ها، قطعاتی در اندازه‌ای باورنکردنی بسازد، افزود: «امروز می‌توان قطعات الکترونیکی را به اندازه‌ای کوچک تولید کرد که روی سر سوزن قرار بگیرند.»، به نمونه‌های شگفت‌انگیز این فناوری، تو اشاره کرد.

او گفت که حتی بزرگ‌ترین کتابخانه دنیا در آمریکا نیز از نظر مفهومی می‌تواند در ابعاد بسیار کوچک، روی سر سوزن جای بگیرد؛ موضوعی که سال‌ها پیش به‌عنوان یک رویا مطرح بود اما اکنون بخش‌هایی از آن در عمل محقق شده است.

این متخصص، برای ساده‌سازی این مفاهیم، در بخشی از برنامه ماجرای «اتمیِ علی کوچولو و تیمش» را در قالب قصه روایت کرد تا کودکان و نوجوانان با ابعاد نانو، دنیای اتم‌ها و کاربردهای آن در زندگی روزمره بهتر آشنا شوند.

باقری در ادامه با اشاره به حضور نانو در حوزه‌های مختلف، از سفر به بدن انسان، محیط آزمایشگاه و همچنین (پلیمرها) به‌عنوان موادی که در ساخت اسباب‌بازی‌ها نیز کاربرد دارند، صحبت کرد و نقش این علم را در فهم بهتر ساختار مواد و طراحی محصولات جدید را بیان کرد.

از دیگر محورهای مطرح‌شده در این نشست، ژنتیک انسان و کاربردهای نانو در علم پزشکی بود.

مدرس این نشست با تأکید بر جایگاه برجسته نانو در درمان بیماری‌ها، به‌ویژه درمان سرطان، در ادامه گفت: استفاده از فناوری نانو می‌تواند به بهبود چشم‌گیر در روند درمان سرطان‌ها منجر شود و مسیرهای تازه‌ای را در پزشکی نوین بگشاید.

او در بخش دیگری از صحبت‌های خود به این پرسش پرداخت که چرا نانو مهم است؟ و توضیح داد که این علم می‌تواند در برابر بسیاری از تهدیدها نقش سپر ایفا کند.

به گفته وی، نانو قادر است برخی عوامل زیان‌بار مانند اشعه ماورای بنفش را مهار کند؛ از همین‌رو از فناوری نانو در ساخت کرم‌های ضدآفتاب استفاده می‌شود تا از عبور این پرتوها جلوگیری شود.

باقری با اجرای یک آزمایش براده آهن، یکی دیگر از ویژگی‌های مهم نانو یعنی خواص مغناطیسی را برای مخاطبان تشریح کرد و نشان داد که چگونه این ویژگی‌ها در مقیاس‌های بسیار کوچک می‌تواند رفتار مواد را تغییر دهد و در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

نشست فناوری و دنیای نانو؛ ذره‌های کوچک تا ایده‌های بزرگ‌ کاربردی

مدرس در ادامه این نشست از سلسله نشست‌های کافناگپ که با هدف افزایش توان علمی اعصا برگزار می‌شود، به یکی دیگر از شگفتی‌های علم نانو پرداخت و توضیح داد که چگونه با الهام از طبیعت، فناوری‌های جدیدی خلق شده است.

وی با اشاره به توانایی مارمولک‌ها در راه رفتن بر روی دیوارها و حتی سقف‌ها، این قابلیت را به ساختار ویژه‌ی پاهای آن‌ها نسبت داد.

باقری تشریح کرد که در سطح پاهای مارمولک‌ها، میلیون‌ها ساختار بسیار ریز و مویی شکل به نام «ستول» وجود دارد. این ساختارها در مقیاس نانو، دارای انشعابات بسیار ظریفی هستند که با ایجاد نیروی واندروالسی (یک نوع نیروی جاذبه ضعیف بین مولکول‌ها)، باعث چسبندگی فوق‌العاده قوی به سطوح مختلف می‌شوند.

وی با بیان اینکه دانشمندان با مطالعه و الهام از این ساختار طبیعی، موفق به ساخت چسب‌هایی با الهام از پای مارمولک شده‌اند، تأکید کرد: «این چسب‌های نوین، بدون نیاز به هیچ‌گونه ماده چسبنده شیمیایی، قادرند اجسام را به سطوح بچسبانند و نکته جالب اینکه این چسبندگی قابل بازگشت است؛ یعنی می‌توان بارها از آن‌ها استفاده کرد و بدون باقی گذاشتن اثر، جسم را جدا کرد.»

یادآوری می‌شود این نشست روز سه‌شنبه ۴ خرداد ۱۴۰۵ از ساعت ۱۲ تا ۱۴  به صورت حضوری و در بستر فضای سایبری برگزار شد.

نشست فناوری و دنیای نانو؛ ذره‌های کوچک تا ایده‌های بزرگ‌ کاربردی

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha