به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون، رویداد «ماموریت ماکان» با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، آموزش و پرورش و سازمان حفاظت محیط زیست در سطح کشور برگزار شد و کودکان و نوجوانان با خلق آثار داستانی و پرداختن به موضوع‌های محیط زیستی در آن مشارکت کردند.
دانش محیط زیستی باید به سواد و رفتار تبدیل شود
حسن عباس‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران در این آیین با اشاره به اهمیت آموزش کودکان و نوجوانان گفت: «ماموریت ماکان» با هدف ترویج مسائل محیط زیستی در میان دانش‌آموزان و با همکاری وزارت آموزش و پرورش، سازمان حفاظت محیط زیست و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سطح کشور اجرا شده است.
او با گرامی‌داشت یاد کودکان و نوجوانانی که در حوادث و جنگ‌های اخیر جان خود را از دست داده‌اند، اظهار کرد: مخاطبان اصلی این برنامه دانش‌آموزان هستند و باید خاطره همکلاسی‌هایی که سال گذشته در کنار آنان بودند اما امروز در کلاس‌های درس حضور ندارند، گرامی داشته شود.
عباس‌نژاد منابع انسانی، منابع طبیعی و ذخایر ژنتیکی را سه سرمایه مهم یک کشور دانست و با اشاره به ظرفیت‌های ایران در این زمینه افزود: حفظ این سرمایه‌ها نیازمند افزایش آگاهی و مسئولیت‌پذیری نسل آینده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با تأکید بر ضرورت حرکت از «دانش محیط زیستی» به سمت «سواد محیط زیستی» گفت: دانستن به تنهایی کافی نیست و دانش باید با مهارت و تمایل به عمل همراه شود.
او با اشاره به چالش‌هایی مانند کمبود آب، برداشت بی‌رویه از منابع آبی، فرونشست زمین و فرسایش خاک افزود: در چند دهه گذشته، به دلیل تعامل نادرست با طبیعت و منابع طبیعی، مشکلاتی در این حوزه ایجاد شده است و برای اصلاح این روند، مشارکت عمومی و افزایش سواد محیط زیستی ضرورت دارد.
عباس‌نژاد همچنین با اشاره به اصل پنجاهم قانون اساسی گفت: حفاظت از محیط زیست وظیفه‌ای همگانی است و همه افراد جامعه، از مسئولان تا کودکان و نوجوانان، در قبال آن مسئولیت دارند.
او در پایان خطاب به کودکان و نوجوانان حاضر در مراسم گفت: شما در آینده تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران کشور خواهید بود و لازم است از همین امروز نسبت به حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست حساس باشید.
زمین و طبیعت را مانند عزیزترین داشته‌هایمان مراقبت کنیم
ویدا ملکی، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان تهران نیز در این آیین، کودکان را به تأمل درباره ارزش و جایگاه طبیعت دعوت کرد.
ملکی با اشاره به مفاهیمی مانند «قسم به زمین»، «قسم به قلم»، «قسم به خورشید» و دیگر عناصر طبیعت در متون دینی و فرهنگی، گفت: وقتی انسان به چیزی قسم می‌خورد، در واقع نشان می‌دهد که آن چیز برای او عزیز و باارزش است؛ بنابراین باید از خود بپرسیم اگر زمین، خورشید، آسمان و دیگر عناصر طبیعت برای ما ارزشمند هستند، چگونه باید از آن‌ها مراقبت کنیم.
او از کودکان و نوجوانان شرکت‌کننده در «ماموریت ماکان» خواست در آثار آینده خود به این موضوع فکر کنند که چرا عناصر طبیعت ارزشمند هستند و اگر از آن‌ها مراقبت نکنیم، چه اتفاقی برای زمین خواهد افتاد.
ملکی همچنین با اشاره به حضور کودکان و نوجوانانی از شهرهای مختلف استان تهران در این برنامه، از آنان دعوت کرد به عضویت مراکز فرهنگی‌هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درآیند و از ظرفیت‌های فرهنگی، ادبی و هنری این مراکز استفاده کنند.
آموزش محیط زیست باید از کودکی با عاطفه و مشارکت همراه شود
هادی کیادلیری، معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این مراسم با اشاره به شرایط محیط زیستی کشور، بر ضرورت توجه جدی‌تر به آموزش کودکان تأکید کرد.
او با بیان اینکه بخش قابل توجهی از کشور ایران دارای شرایط خشک و نیمه‌خشک است و پوشش گیاهی محدودی دارد، گفت: با وجود این شرایط، ایران از گونه‌های گیاهی و جانوری ارزشمندی برخوردار است که حفاظت از آن‌ها اهمیت زیادی دارد.
کیادلیری یکی از دلایل دشواری تغییر رفتارهای محیط زیستی را غلبه «عادت» بر آگاهی دانست و اظهار کرد: ممکن است انسان درباره موضوعی آگاهی داشته باشد، اما عادت‌های شکل‌گرفته مانع تغییر رفتار او شوند؛ از همین رو باید در سنین کودکی، عادت‌های درست و آگاهانه محیط زیستی شکل بگیرد.
وی افزود: در آموزش کودکان نباید تنها به توصیه و نصیحت بسنده کرد، بلکه باید شرایطی فراهم شود که کودک نقش و سهم خود را در برابر مسائل محیط زیستی بشناسد و نتیجه رفتارهای درست و نادرست خود را درک کند.
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست همچنین بر تفاوت آموزش محیط زیست به کودکان و بزرگسالان تأکید کرد و گفت: در مورد کودکان علاوه بر ارائه دانش، باید عاطفه و احساس نیز ایجاد کرد و آن‌ها را به طبیعت علاقه‌مند کرد.
کیادلیری با اشاره به فرهنگ و ادبیات ایران در زمینه توجه به طبیعت و موجودات زنده، بر استفاده از این پشتوانه فرهنگی در آموزش محیط زیستی تأکید کرد و گفت: باید فرهنگ غنی ایرانی را دوباره به کودکان یادآوری کنیم تا ارتباط عمیق‌تری با طبیعت برقرار کنند.
او در پایان با اشاره به همکاری سازمان حفاظت محیط زیست، آموزش و پرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
گفت: سرمایه‌گذاری برای تربیت نسل امروز، هزینه‌های آینده در حوزه محیط زیست را کاهش خواهد داد و از همین رو توجه به کودکان و نوجوانان اهمیت ویژه‌ای دارد.
«ماموریت ماکان» فرصتی برای پیوند قصه‌گویی، تفکر خلاق و محیط زیست است
مصطفی پردلی، رئیس کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران (کافنا) نیز در این مراسم ضمن تبریک هفته ملی کودک، از همکاری کانون، سازمان حفاظت محیط زیست و آموزش و پرورش در اجرای این برنامه قدردانی کرد.
او با اشاره به استقبال کودکان و نوجوانان از رویداد «ماموریت ماکان» گفت: حدود ۹۵ هزار اثر در مرحله نخست در سراسر کشور پایش شده و در نهایت ۳۰ نفر به عنوان برگزیده از میان آثار انتخاب شدند که ۲۷ نفر از آنان از شهرستان‌های استان تهران بودند.
پردلی با اشاره به ظرفیت‌های کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران افزود: محیط زیست یکی از موضوع‌های مورد توجه کافناست و کودکان و نوجوانان علاقه‌مند می‌توانند در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، رباتیک، نانو، زیست‌شناسی و انرژی نیز فعالیت کنند.
وی همچنین از فراهم شدن امکان آموزش رایگان برای برگزیدگان این رویداد در برخی رشته‌های مرتبط با قصه‌گویی و داستان‌نویسی در مراکز کانون خبر داد.
رئیس کافنا با اشاره به فرایند خلق آثار داستانی توسط کودکان و نوجوانان گفت: برای نوشتن یک داستان، کودک ناگزیر است درباره موضوع تحقیق کند، فکر کند، از خانواده و معلم خود کمک بگیرد و با دیگران مشورت کند؛ بنابراین قصه‌گویی و روایتگری می‌تواند به پرورش تفکر خلاق کمک کند.
پردلی تأکید کرد: رویکرد کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران نیز بر یادگیری از طریق تجربه، آزمایش و فعالیت استوار است تا کودکان ضمن آموزش، از فرایند یادگیری لذت ببرند و خود در آن مشارکت داشته باشند.
زیست، آموزش و پرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت: سرمایه‌گذاری برای تربیت نسل امروز، هزینه‌های آینده در حوزه محیط زیست را کاهش خواهد داد و از همین رو توجه به کودکان و نوجوانان اهمیت ویژه‌ای دارد.
آثار اصیل و خلاقانه کودکان در اولویت قرار گرفت
در بخش دیگری از این آیین، بیانیه هیأت داوران رویداد «ماموریت ماکان» از سوی مریم کوچکی، یکی از داوران، خوانش شد.
در این بیانیه با اشاره به مشارکت گسترده کودکان و نوجوانان استان تهران آمده است: داوران جشنواره در استان تهران ۳۴۴ اثر را مطالعه و داوری کردند و در پایان ۳۰ اثر که از نظر داوران کیفیت و ویژگی‌های برجسته‌تری داشتند، به مرحله پایانی راه یافتند.
در بیانیه هیأت داوران همچنین بر اهمیت اصالت آثار و خلق آن‌ها به دست خود کودکان و نوجوانان تأکید و اعلام شد بخشی از آثار به دلیل آن‌که داستان، متن ادبی یا مقاله محسوب نمی‌شدند، از فرایند داوری کنار گذاشته شدند. برخی دیگر نیز از نظر ساختار داستانی، قدرت رقابت با آثار دیگر را نداشتند.
در بخش دیگری از این بیانیه تأکید شده بود که شماری از آثار نیز متأسفانه به دست بزرگسالان نوشته شده بودند و به همین دلیل امکان حضور در رقابت را پیدا نکردند. همچنین آثاری که با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری‌های جدید تولید شده بودند، مورد پذیرش قرار نگرفتند؛ چراکه هدف رویداد، شناسایی و حمایت از خلاقیت و توانایی واقعی کودکان و نوجوانان در خلق اثر بود.
در این بیانیه، ضمن تبریک به ۳۰ برگزیده رویداد و قدردانی از ۳۴۴ شرکت‌کننده‌ای که با ارسال آثار خود در این برنامه مشارکت کردند، ابراز امیدواری شد کودکان و نوجوانان با حضور در مراکز کانون پرورش فکری، توانایی‌های ادبی و هنری خود را بیش از پیش تقویت کنند و در آینده به نویسندگان و خالقان آثار ارزشمند کشور تبدیل شوند.
خوانش آثار برگزیده و تجلیل از کودکان و نوجوانان
در ادامه این آیین، سه نفر از برگزیدگان رویداد «ماموریت ماکان» آثار خود را برای حاضران خوانش کردند و بخشی از برنامه به شنیدن روایت‌های کودکان و نوجوانان از محیط زیست اختصاص یافت.
در پایان این مراسم نیز از برگزیدگان رویداد «ماموریت ماکان» با حضور مسئولان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان حفاظت محیط زیست و آموزش و پرورش تجلیل شد.
این رویداد هم‌زمان با برنامه‌های «روز کودک و محیط زیست» در استان‌های مختلف کشور و با همکاری سه مجموعه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، آموزش و پرورش و سازمان حفاظت محیط زیست روز پنج‌شنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵ برگزار شد و تلاش کرد با استفاده از زبان داستان و روایت، کودکان و نوجوانان را به شناخت، علاقه‌مندی و مسئولیت‌پذیری بیشتر در قبال محیط زیست دعوت کند.
