ادبیات شفاهی سرچشمه قصه و قصه گویی است.

در حاشیه برگزاری پانزدهمین جشنواره قصه گویی منطقه 3 کشور در بوشهر ، با حضور دکتر محمد جعفری قنواتی و مربیان و کارشناسان کانون استان های جنوبی کشور، نشست تخصصی با موضوع قصه گویی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان این استاد فرهنگ پژوه و مردم شناس ادبیات شفاهی را سرچشمه قصه و قصه گویی دانست که بخشی از فولکلور هر قوم و ملت است.

دکتر قنواتی در تشریح ویژگی های ادبیات شفاهی بیان کرد: مجهول المؤلف بودن، شکل انتقال، تکرار، خاصیت سرگرمی و آموزشی و زبان گفتاری از ویژگی های ادبیات شفاهی است. بر این اساس ادبیات شفاهی بر خلاف ادبیات کتبی، نویسنده معین ندارد و شکل انتقال آن زبان به زبان می باشد.

ایشان قصه را دارای ویژگی های خاص خود دانست و تاکید کرد: قصه متنی است که ساختار معین دارد، نقلی است، با جعل واقعیت روبروست و برای سرگرمی و در عین حال آموزش، نقل می شود.

این استاد فرهنگ پژوه ضمن بیان اهمیت قصه گویی گفت: در گذشته قصه گویی علاوه بر پرورش، برای معالجه هم کاربرد داشته و بسیاری از بیماری های روحی و روانی با آن درمان می شد.

وی افزود: تأکید قصه گو بایستی بر لذت بردن مخاطب کودک و نوجوان از قصه باشد نه یادگیری؛ چرا که وقتی مخاطب از قصه لذت ببرد یادگیری هم خود به خود ایجاد می شود، حتی اگر هیچ نکته ی اخلاقی و تربیتی را هم فرا نگیرد همین لذت بردن کافی است تا به سمت قصه و قصه گویی متمایل شود آن وقت می توان در قصه های بعدی نکات مورد نظر را هم به او آموخت.

وی در پاسخ به سئوال یکی مربیان کانون در خصوص ساختار شکنی در نقل قصه های کهن گفت: یکی از دلایل گسست نسل ها این است که قصه ها به روز نمی شوند تا برای بچه ها گفته شود، ما تا زمان مشروطیت گسست فرهنگی نداشتیم، بعد از مشروطیت به دلیل خود باختگی بیش از حد و توجه نامناسب به دانش های غرب و بومی نکردن آن به گسست فرهنگی گرفتار شدیم، تمام افسانه ها و اساطیر در غرب برای سنین مختلف بازنویسی می شود اما در ایران این کار صورت نمی گیرد.

این عضو هیأت علمی دایره المعارف بزرگ اسلامی تاکید کرد؛ ساختار شکنی در قصه ها خوب است، به شرطی که بن مایه های اساسی قصه تغییر نکند.

ایشان در پایان با مخاطب قرار دادن مربیان کانون توصیه کرد: به دلیل غیر قابل اعتماد بودن برخی از منابع قصه گویی، در انتخاب قصه، بجای رجوع به قصه های بازنویسی شده، به منابع دست اول مراجعه کنید.

وی اجرای نمایشی قصه را مخصوص قصه گویی در غرب دانست و تاکید کرد: قصه گویی در ایران از نمایش جدا بوده و مهم، سحر کلام قصه گوست.

این عضو شورای علمی دانشنامه ی فرهنگ مردم ایران در پایان به سابقه انتشار کتاب های مرتبط با قصه گویی در غرب و ایران اشاره کرد و یادآور شد: قدیمی ترین کتاب اصول قصه گویی در غرب حدود هشتاد سال سابقه دارد، در حالیکه در ایران قدمت این نوع کتاب ها به 410 سال پیش باز می گردد.

 لازم به ذکر است این دکترای ادبیات فولکلوریک دارای تألیف های قابل توجهی از جمله: قصه ها و افسانه ها از گوشه و کنار ایران، دو روایت از سلیم جواهری، روایتهای شفاهی هزار و یک شب و ... و نزدیک به 100 مقاله علمی، پژوهشی است.