به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، حامد علامتی روز ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ در جمع هنرمندان فعال در حوزه کودک و نوجوان استان اصفهان با اشاره به اهمیت دیدار با جامعه هنری در سفرهای استانی اظهار کرد: این جلسه برای من از دو منظر اهمیت دارد؛ نخست اینکه میخواهم مطالبه، خواسته و افق نگاه هنرمندان را بشنوم و بدانم ما چگونه باید خودمان را با آنها تنظیم کنیم و دوم اینکه هنرمندان نیز با فعالیتها و نگاه کانون آشنا شوند.
وی افزود: این نشست یک همافزایی است. حضور در جمع هنرمندان فرصتی است تا فراتر از گزارش دادن، حرفهای آنها را بشنویم.
در این نشست که جمع زیادی از هنرمندان حضور داشتند به بیان دغدغهها و دیدگاههای خود در مورد حوزه کودک و نوجوان در بخش اجرای تئاتر، نویسندگی برای کودک و نوجوان، تصویرگری، عدم پاسخگویی برای آثار ارسالی به ستاد، نبود امنیت روانی، انیمیشن، کیفیت کتابهای چاپ شده، ضعف در صنعت چاپ کانون، توجه به بازیهای بومی و محلی اصفهان در مراکز کانون با توجه فرهنگو و تمدن در جهت هویت بخشی، تولید سرود، ساخت فیلم، آموزش مربیان برای کار با کودک و برای کودک گفتوگو کردند.
مدیرعامل کانون با اشاره به صحبتهای هنرمندان در این نشست گفت: شما انتقاد کردید، اشکال گرفتید و نقدهای جدی مطرح کردید، اما در عین حال گفتید میخواهیم کار کنیم. این یعنی ناامید نیستید. امروز در ذهن و کلام شما امید دیدم و همین موضوع انگیزه من را برای ادامه این گفتوگوها بیشتر کرد.
علامتی مسئله نسل آینده را یک مسئله ملی دانست و ادامه داد: وقتی به استانها میروم، بسیاری از افراد میگویند کتاب خواندن، بازیگری یا تئاتر را از کانون شروع کردهاند. پرسش اصلی این است که ایران آینده را چه نسلی خواهد ساخت و ما چه سهمی در ساختن آن نسل داریم؟
وی با بیان اینکه سرمایه اصلی یک کشور فقط منابع طبیعی، زیرساخت و توان اقتصادی نیست، گفت: سرمایه اصلی یک ملت، کیفیت ذهن، اخلاق، تخیل، دانش، احساس تعلق و قدرت تصمیم نسل آینده است.
فرهنگ، بخشی از زیرساخت امنیت و پیشرفت کشور است
مدیرعامل کانون با اشاره به جنگ اخیر و تأکید بر نقش فرهنگ در تابآوری جامعه اظهار کرد: دشمن بخشی از زیرساختهای ما را هدف قرار داد، اما نتوانست ایمان و باور مردم را از آنها بگیرد. مردم با وجود هزینههای سنگین و شهادت هموطنان، ایستادند و زندگی خود را ادامه دادند.
علامتی افزود: فرهنگ تزیین زندگی ملی ما نیست؛ فرهنگ یکی از زیرساختهای امنیت، پیشرفت و انسجام ملی است. قدرت نظامی، قدرت مذاکره و پیشرفت اقتصادی لازم است، اما اعتقاد، باور و فرهنگ مردم نیز اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه بسیاری از واقعیتهای این دوره باید توسط هنرمندان روایت شود، گفت: اینها روایتهایی است که شما باید بسازید. هنرمندان باید بتوانند امید به آینده، تخیل و قدرت فهم را با زبان هنر به نسل بعدی منتقل کنند.
جنگ شناختی در ذهن کودکان و نوجوانان هم جریان دارد
علامتی با اشاره به مفهوم جنگ شناختی گفت: جنگ فقط در مرزها اتفاق نمیافتد. دشمن در جنگ شناختی تلاش میکند در ذهن کودک و نوجوان هراس ایجاد کند، امید را فرسایش دهد، اعتماد را تخریب کند، حقیقت را وارونه نشان دهد و نسل جدید را از ریشههای هویتی خود جدا کند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی دفاع از ایران فقط وظیفه نیروهای نظامی نیست. مدرسه، دانشگاه، خانه هنرمندان، کارگاه هنری و جمعهای ادبی نیز میتوانند سنگر مقابله با این تهدید باشند.
مدیرعامل کانون خطاب به هنرمندان گفت: شما افسران هنری ما در مقابله با این جنگ هستید و قلم شما ابزار ش است. نمایش، ادبیات، تصویرگری، پویانمایی و دیگر قالبهای هنری نیز میتوانند در این میدان نقش داشته باشند.
دفاع فرهنگی یعنی اجازه ندهیم روایت غلط در ذهن کودک ساخته شود
علامتی با اشاره به توصیه مصطفی رحماندوست برای افزایش تابآوری کودکان در دوران بحران گفت: از ایشان پرسیدم برای تابآوری بچهها چه باید کرد؟ گفتند مادرها بچههایشان را بغل کنند، با آنها صحبت کنند، برایشان کتاب و قصه بخوانند. این توصیه ساده، یک پیام مهم دارد؛ کتاب خواندن، قصه گفتن، محبت و ارتباط خانوادگی در شرایط بحرانی اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: دفاع فرهنگی یعنی اجازه ندهیم دشمن یک روایت غلط در ذهن بچههای ما بسازد. باید نوجوانمان را طوری تربیت کنیم که میان حقیقت و غیرحقیقت، نقد و تخریب و واقعیت و ادعا تفاوت بگذارد.
مدیرعامل کانون با تأکید بر تفاوتهای نسل امروز با نسلهای گذشته گفت: کودک و نوجوان امروز درباره آینده، عدالت، پیشرفت، جایگاه ایران در جهان، کیفیت زندگی و نقش خودش در ساختن فردا پرسش میکند. نباید با عبارتهای کلی و کلیشهای به این پرسشها پاسخ داد.
علامتی گفت: پاسخ ما باید بر صداقت، عقلانیت و گفتوگو استوار باشد. نوجوان ما گفتوگو میخواهد. باید درست روایت کنیم و حقیقت را هم پنهان نکنیم.
وی تأکید کرد: مسئولیت اهل فرهنگ و هنر امروز فقط تولید اثر نیست. شما در ساختن زبان، فهم عمومی و افق نگاه نسل آینده مسئولیت دارید.
هنرمندان و مربیان باید یک زنجیره تربیتی ایجاد کنند
مدیرعامل کانون با اشاره به نقش گروههای مختلف هنری گفت: شاعر به زبان یک ملت حساسیت میبخشد، نویسنده حافظه تاریخی را از فراموشی نجات میدهد، هنرمند به امور بزرگ صورت حسی و انسانی میدهد و فیلمساز و تصویرگر قدرت دیدن را تقویت میکنند.
وی افزود: مربی هنری نیز این سرمایههای ارزشمند را به تجربه روزمره زندگی کودک تبدیل میکند. اگر شاعر، نویسنده، تصویرگر، پویانماییساز، فیلمساز، اهالی تئاتر و مربی از هم جدا باشند، نتیجه کار پراکنده خواهد بود. این حلقهها باید در کنار هم قرار بگیرند.
اصفهان ظرفیت شکلدهی به یک شبکه ملی فرهنگی را دارد
علامتی با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و هنری اصفهان گفت: اصفهان از همه ظرفیتها برخوردار است؛ شاعر، نویسنده، هنرمند تجسمی، تئاتری، پویانماییساز و مربی در این استان حضور دارند و این ظرفیت میتواند برای ساختن آینده کودک و نوجوان به کار گرفته شود.
وی ادامه داد: اصفهان در تاریخ ایران جایگاه ویژهای داشته و در دین، زندگی شهری، اقتصاد، دانش و هنر ظرفیتهای بزرگی ایجاد کرده است. این تجربه تاریخی میتواند یک پرسش تازه را پیش روی ما بگذارد؛ چگونه میتوان هنر و فرهنگ را دوباره به نیرویی برای ساختن آینده کودک و نوجوان ایرانی تبدیل کرد؟
مدیرعامل کانون با تأکید بر لزوم ارتباط کودک با میراث فرهنگی گفت: میراث زمانی زنده است که کودک بتواند با آن گفتوگو کند. شاهنامه زمانی زنده است که نوجوان نسبت میان قدرت، اخلاق، ایراندوستی، خرد، شجاعت و مسئولیت را در آن کشف کند.
وی افزود: زبان فارسی نیز زمانی زنده است که زبان نوجوان را توانمند کند، ذوق او را پرورش دهد و قدرت بیان او را افزایش دهد.
از رویدادمحوری به مسیر رشد کودک برویم
علامتی یکی دیگر از مسائل حوزه فرهنگ را غلبه رویداد بر فرایند دانست و گفت: در بسیاری از برنامههای فرهنگی، بیش از آنکه به مسیر رشد بچه فکر کنیم، به تعداد مراسم، آثار و حضورها میبالیم. در حالی که فرهنگ حاصل استمرار، رابطه، تمرین، بازخورد و فرصت آفرینش است.
وی افزود: ممکن است یک جشنواره باعث شود استعداد کودک کشف شود، اما هنرمند شدن به یک مسیر نیاز دارد؛ از شنیدن یک قصه تا نوشتن نخستین داستان، از دیدن یک فیلم تا تحلیل آن، از خواندن یک شعر تا سرودن آن و از شناخت یک اثر هنری تا آفرینش اثر توسط خود کودک.
عدالت فرهنگی یعنی فراهم کردن فرصت رشد استعدادها
مدیرعامل کانون با اشاره به مسئله دسترسی فرهنگی گفت: کودک حق دارد به کتاب خوب و نمایش خوب دسترسی داشته باشد. عدالت فرهنگی، توزیع برابر برنامههای مشابه نیست، بلکه فراهم کردن امکان رشد استعدادهاست.
علامتی همچنین بر لزوم توجه به رسانههای جدید تأکید کرد و گفت: موسیقی، پویانمایی، رسانههای دیجیتال و فناوریهای نو بخشی از زندگی کودکان و نوجوانان است. اگر ما در این فضا حضور جدی نداشته باشیم، دیگران ذائقه و فهم آنها را شکل میدهند.
وی افزود: نمیتوان کودک را از جهان رسانهای امروز جدا کرد؛ باید قدرت انتخاب او را بالا برد و در کنار او محصولات فرهنگی مناسب قرار داد. اگر ما تصویر جدید نسازیم، دیگران تصویر میسازند و اگر فیلم خوب نسازیم، دیگران فیلم میسازند و فرهنگ خودشان را در ذهن کودک مینشانند.
پیشنهاد تشکیل ائتلاف فرهنگی برای آینده ایران
علامتی از هنرمندان اصفهانی برای شکلگیری یک ائتلاف فرهنگی دعوت کرد و گفت: پیشنهاد ما شکلگیری یک ائتلاف فرهنگی برای آینده ایران است. این ائتلاف میتواند از اصفهان آغاز شود، اما افق آن ملی باشد.
وی افزود: آنچه امروز در اصفهان ساخته میشود، میتواند در آینده برای کودکان بندرعباس، اردبیل، تبریز، خرمآباد، سنندج، مشهد و اهواز الهامبخش باشد.
مدیرعامل کانون همچنین بر تشکیل شبکهای از هنرمندان و مربیان تأکید کرد و گفت: هنرمندان و گروههای هنری میتوانند مسئولیت یک باشگاه را برعهده بگیرند و در کنار مراکز کانون و مربیان، به کشف و پرورش استعدادهای کودک و نوجوان کمک کنند.
«روایت ایران» را خودمان برای نسل آینده بسازیم
مدیرعامل کانون پیشنهاد دیگری نیز برای جامعه هنری استان اصفهان مطرح کرد و گفت: باید طرح «روایت ایران برای نسل آینده» را دنبال کنیم. روایت ایران را نباید بگذاریم دیگران برای بچههای ما بسازند؛ خودمان باید این روایت را بسازیم.
وی تأکید کرد: این روایت باید دقیق، انسانی و همراه با امید باشد؛ نه گرفتار اغراق شویم و نه تسلیم تلخی و انفعال. شاعر، نویسنده و مستندساز میتوانند در ساخت این روایتها نقش داشته باشند.
علامتی افزود: روایت ایران را میتوان از دل تاریخ، خانواده شهدا، مقاومت مردم، زندگی مردم و پیشرفتهای علمی استخراج کرد. آثار کودک و نوجوان باید ایران را به موضوع شناخت، پرسش، دلبستگی، مسئولیت و افتخار تبدیل کنند.
تقویت زبان فارسی باید به یک اولویت تبدیل شود
وی در پایان با تأکید بر اهمیت زبان فارسی گفت: زبان زیربنای تفکر است. اگر زبان کودک فقیر شود، قدرت تخیل، گفتوگو و استدلال او نیز محدود میشود.
علامتی پیشنهاد کرد برای تقویت زبان فارسی، باشگاههای کتابخوانی، حلقههای داستان، شاهنامهخوانی، شعر نوجوان، آموزش روایتگری، نقد کتاب و فعالیتهای هنری توسعه پیدا کند.
مدیرعامل کانون همچنین به ظرفیت صنایع خلاق در استان اصفهان اشاره کرد و گفت: پیوند میان هنر، فناوری و صنایع خلاق بسیار مهم است و باید ارتباط هنرمندان با فناوری و دانشگاه نزدیکتر شود تا محصول این ارتباط برای کودک و نوجوان قابل استفاده باشد.
وی در پایان تأکید کرد: تلاش نکنیم فقط تولیدات فرهنگی داشته باشیم؛ تلاش کنیم برای آینده کودک و نوجوان ایران، مسیر رشد، فهم، خلاقیت، هویت و امید بسازیم.
