به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، در این نشست که روز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ در سالن نشستهای مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد، حاضران ضمن تأکید بر ضرورت تقویت همکاری میان دستگاههای مسئول و فعالان صنعت اسباببازی و بازی، بر لزوم حرکت از تصمیمگیریهای موردی و اجرایی به سمت سیاستگذاری مبتنی بر داده، بررسی کارشناسی و شناخت دقیقتر بازار تأکید کردند.

توسعه جشنواره ملی اسباببازی و گسترش برنامههای فرهنگی
لیلا بابایی، مدیرکل سرگرمیهای سازنده و بازیهای رایانهای کانون و سرپرست دبیرخانه شورای نظارت بر اسباببازی، در ابتدای نشست از برگزاری جشنواره ملی اسباببازی در اول دی در مرکز آفرینشهای فرهنگیهنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خبر داد و گفت: دورههای گذشته جشنواره با همراهی انجمن تولیدکنندگان اسباببازی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و معاونت علمی برگزار شده و در دوره جدید نیز تلاش شده است دامنه همکاریها با مشارکت نهادهای دیگر گسترش یابد.
به گفته او، همکاری شهرداری تهران، انجمنهای صنفی و سایر مجموعههای مرتبط نیز برای برگزاری هرچه گستردهتر این رویداد مورد توجه قرار گرفته است.
بابایی همچنین از برنامهریزی برای برگزاری رویدادی در استان همدان پیش از جشنواره ملی خبر داد و توضیح داد که برنامه امسال همدان با گستره بیشتر و همراه با فعالیتهای فرهنگی و هنری برگزار خواهد شد و میتواند مخاطبانی از استانهای مجاور را نیز جذب کند.

برنامهریزی برای توسعه رویدادهای فرهنگی و گردشگری در همدان
در ادامه، احسان منشی، رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباببازی، با اشاره به پیشینه فرهنگی استان همدان گفت: همدان در گذشته عنوان شهر دوستدار کودک را داشته و میزبانی جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان را نیز تجربه کرده است. به گفته او، مدیران شهری در تلاشاند زمینه احیای عنوان شهر دوستدار کودک را فراهم کنند.
منشی با اشاره به برگزاری نشست هماهنگی با حضور معاون استاندار، شهردار، مدیران استانی، نمایندگان بانکها، اتحادیههای بازار و اداره صنعت، معدن و تجارت، از مشارکت دستگاههای دولتی و بخش خصوصی در برنامهریزی این رویداد خبر داد.
او همچنین درتشریح برنامههای پیشبینیشده برای همدان توضیح داد که مجموعه رویدادها در بازهای حدوداً ۱۴ روزه طراحی شده و بخشهایی با محوریت کودک و نوجوان و حوزه غذا را دربر میگیرد. هدف اصلی این برنامهها، فعالتر کردن ظرفیت گردشگری همدان در نیمه دوم سال عنوان شد؛ چراکه به گفته او، این استان در نیمه نخست سال و ایام اربعین از ظرفیت گردشگری بیشتری برخوردار است.

جشنوارهها؛ پیوند میان مخاطب، تولیدکننده و بازار
حامد علامتی، مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و همچنین رئیس شورای نظارت بر اسباببازی نیز با قدردانی از اقدامها و دستاوردهای شورای نظارت بر اسباببازی، به نقش جشنوارههای استانی و ملی در توسعه بازار این حوزه اشاره کرد.
او با بیان اینکه جشنوارههای اسباببازی توانستهاند از یک سو کودکان و خانوادهها را با محصولات و تولیدات این حوزه آشنا کنند و از سوی دیگر برای تولیدکنندگان زمینه معرفی محصول و فروش فراهم آورند، بر اهمیت تداوم این رویدادها تأکید کرد.
علامتی همچنین به ظرفیت صنایع خلاق، ارتباط با دانشگاهها و برنامههای ترویجی اشاره کرد و از طرح برگزاری نمایشگاهی در اصفهان سخن گفت. بر اساس توضیحات او، احتمال دارد این نمایشگاه در سال آینده در محل نمایشگاه بینالمللی اصفهان برگزار شود.
او با تأکید بر ضرورت پیگیری سیاستهای راهبردی در حوزه اسباببازی، استمرار برنامههایی را که به معرفی محصولات، ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان و مخاطبان و توسعه بازار کمک میکنند، ضروری دانست.

ضرورت شکلگیری زیستبوم بازیهای رومیزی
صابر اکبریخضری، نماینده سازمان تبلیغات اسلامی، در ادامه نشست با اشاره به روند توسعه بازیهای رومیزی در جهان، این حوزه را یکی از اضلاع مهم صنعت سرگرمی دانست.
به گفته او، صنعت سرگرمی را میتوان در چهار حوزه اصلی شامل بازیهای دیجیتال و ویدئویی، بازیهای رومیزی با دستهبندیهای مختلف، بازیهای محیطی مانند شهربازیها و خانهبازیها و همچنین اسباببازی بررسی کرد.
اکبریخضری با تأکید بر اهمیت تفکیک گروههای سنی در تحلیل بازار بازیها، یادآور شد که بازیهای ویژه بزرگسالان نباید با بازیهای نوجوانان در یک دسته قرار گیرند و در ارائه آمار و سیاستگذاری باید این تفاوتها بهدرستی لحاظ شود.
او بازیهای رومیزی را فرصتی برای خلق مزیت فرهنگی و اقتصادی ایران دانست و گفت: برخلاف برخی بخشهای صنعت اسباببازی که به مواد اولیه صنعتی، تجهیزات و زیرساختهای تولید وابستگی دارند، مزیت اصلی بازیهای رومیزی بیش از هر چیز در محتوا و ایده آنهاست.
به اعتقاد این نماینده سازمان تبلیغات اسلامی، ایران با اتکا به ظرفیت فرهنگی خود میتواند در حوزه طراحی و تولید بازیهای رومیزی، در بازار منطقهای و حتی جهانی مزیت رقابتی ایجاد کند و از این مسیر به خلق قدرت فرهنگی و ثروت دست یابد.
او در عین حال تأکید کرد که زیستبوم بازیهای رومیزی در ایران هنوز به شکل واقعی و کامل شکل نگرفته است و شورای نظارت نباید صرفاً به وظیفه نظارتی محدود بماند. از نگاه او، حمایت از تولیدکنندگان، برگزاری جشنوارهها، توسعه آموزش حرفهای، ایجاد جایزههای تخصصی و تقویت تبادلات بینالمللی باید در کنار نظارت مورد توجه قرار گیرد.
اکبریخضری با اشاره به کمبود دادههای معتبر درباره بازار بازیهای رومیزی در کشور گفت: در حال حاضر اطلاعات دقیقی درباره تعداد بازیکنان و علاقهمندان، گردش مالی بازار و تعداد عناوین موجود در بازار در دست نیست و همین مسئله، امکان برنامهریزی و سیاستگذاری مؤثر را محدود میکند.
او از تهیه طرحی برای انجام پیمایش و پژوهش پایهای در این حوزه خبر داد و گفت: در این طرح، بررسی جامعهای حدود ۲ هزار نفر از نوجوانان و جوانان پیشبینی شده است تا شناخت دقیقتری از مخاطبان، بازار و صنعت بازیهای رومیزی به دست آید. به گفته او، برای اجرای این پژوهش به تأمین اعتبار نیاز است.

ضرورت حمایت از طراحان داخلی و تکمیل زنجیره تولید
در بخش دیگری از نشست، بابایی با اشاره به وضعیت بازار بازیهای رومیزی گفت: بازار این محصولات با کمبود بازی مواجه نیست، اما برخی دشواریهای تولید در حوزه اسباببازی، از جمله تأمین مواد اولیه خاص و هزینهها و پیچیدگیهای قالبسازی، باعث شده بخشی از تولیدکنندگان به سمت بازیهای رومیزی گرایش پیدا کنند.
او توضیح داد که تولید برخی محصولات با مواد متنوعی مانند چوب، فلز و پلاستیک به زیرساخت و قالبهای تخصصی نیاز دارد، در حالی که ورود به حوزه بازیهای رومیزی از برخی جهات سادهتر است.
به گفته بابایی، رشد تولید بازیهای رومیزی در حدود یک دهه گذشته به توسعه اکوسیستم این حوزه کمک کرده و زمینه شکلگیری مجموعهای با عنوان «خانه طراحان بازیهای رومیزی» را فراهم آورده است.
او با اشاره به تعامل این مجموعه با انجمن تولیدکنندگان اسباببازی و شورای نظارت، بر ضرورت حمایت از طراحان داخلی و استفاده از ظرفیت آنها در تولید بازیها تأکید کرد. به گفته او، یکی از رویکردهای مهم این مجموعه، توجه به غنیسازی فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در طراحی بازیهاست.
بابایی از تولیدکنندگان خواست بهجای اتکای صرف به طرحهای خارجی، از ایدهها و طراحیهای داخلی نیز استفاده کنند تا زنجیره طراحی و تولید در کشور تقویت شود. او همچنین یادآور شد که آثار بازیهای رومیزی در دورههای مختلف جشنواره ملی اسباببازی مورد توجه داوران قرار گرفته و برخی از آنها بهعنوان آثار برگزیده انتخاب شدهاند.
او در عین حال تأکید کرد که چگونگی حمایت نهادهای دولتی از این حوزه و تأمین نیازهای آن باید با بررسی کارشناسی مشخص شود؛ چراکه فعالان این بخش نیز در سالهای گذشته برای ایجاد ساختارهای تخصصی و توسعه فعالیتهای خود اقدام کردهاند.

پیشنهاد واگذاری ارزیابی محتوایی بازیهای رومیزی به بنیاد ملی بازیهای رایانهای
محمدصادق افراسیابی، معاون راهبردی بنیاد ملی بازیهای رایانهای، با تأکید بر ضرورت عبور از مباحث صرفاً اجرایی و ورود به سطح سیاستگذاری، آمادگی بنیاد را برای همکاری با نهادهای مرتبط در حوزه بازیهای رومیزی اعلام کرد.
او با اشاره به تجربه بنیاد در بررسی محتوای بازیهای ویدئویی گفت: این مجموعه طی سالهای فعالیت خود تجربه بررسی سناریو، محتوا، قواعد، متن و تصویر بازیها را به دست آورده و میتواند از این تجربه در حوزه بازیهای رومیزی نیز استفاده کند.
افراسیابی پیشنهاد کرد ارزیابی محتوایی و تعیین ردهبندی سنی بازیهای رومیزی به بنیاد ملی بازیهای رایانهای سپرده شود و شورای نظارت بر اسباببازی همچنان مسئولیت بررسی استانداردهای ساخت، قطعات فیزیکی، چاپ، بستهبندی و سایر ملاحظات مربوط به محصول فیزیکی و صدور مجوز تولید را برعهده داشته باشد.
او تأکید کرد که پیشنهاد بنیاد، صدور مجوز تولید بازیهای رومیزی نیست، بلکه محدود به ارزیابی محتوا و تعیین ردهبندی سنی است.
معاون راهبردی بنیاد ملی بازیهای رایانهای همچنین پیشنهاد تشکیل کمیتهای تخصصی با حضور کارشناسان و صاحبنظران در شورای نظارت را مطرح کرد تا موارد اختلافی یا پیچیده در آن بررسی شود. به گفته او، حضور نمایندگان بنیاد، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و سایر نهادهای مرتبط میتواند به بررسی دقیقتر این محصولات کمک کند.
افراسیابی درج نشان مشخص ردهبندی سنی روی بستهبندی بازیها را نیز اقدامی مؤثر برای آگاهی خانوادهها دانست و گفت: والدین باید بتوانند هنگام انتخاب محصول، اطلاعات روشنی درباره تناسب سنی بازی در اختیار داشته باشند.
او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به آمار مطرحشده درباره مخاطبان بازیهای رومیزی، اعلام کرد که حدود ۷۰ درصد مخاطبان این بازیها بزرگسالان هستند و تأکید کرد که سیاستگذاری در این حوزه نباید صرفاً بر کودکان و نوجوانان متمرکز باشد.
آمار مصرف بازیهای رایانهای؛ حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور گیمر هستند
افراسیابی در ادامه به نتایج پیمایش مصرف بازیهای رایانهای اشاره کرد و گفت: بنیاد ملی بازیهای رایانهای بهطور معمول هر دو سال یکبار پیمایش مصرف بازیهای رایانهای را انجام میدهد و اکنون پیمایش سال ۱۴۰۴ نیز در دست اجراست که پیشبینی میشود نتایج آن حدود یک ماه بعد آماده ارائه باشد.
به گفته او، در کنار پیمایش بازیهای رایانهای، بررسی و پیمایش بازیهای غیررایانهای و رومیزی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
افراسیابی با استناد به آمار سال ۱۴۰۲ اعلام کرد که تعداد گیمرهای بازیهای ویدئویی در کشور حدود ۲۹ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر بوده است؛ رقمی که با توجه به جمعیت اعلامشده ۹۵ میلیون و ۱۲۰ هزار نفری کشور، حدود ۳۰ درصد جمعیت را شامل میشود.
او همچنین گفت حدود ۶۱ درصد جمعیت کودکان و ۶۸ درصد جمعیت نوجوانان کشور در گروه گیمرها قرار میگیرند.
معاون راهبردی بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره میزان زمان صرفشده برای بازی نیز ارقامی ارائه کرد که بر اساس آن، حدود ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در هفته یک تا پنج ساعت، حدود ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر پنج تا ۲۱ ساعت و حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بیش از ۲۱ ساعت بازی میکنند.
او با اشاره به تعریف رایج جهانی از گیمر، توضیح داد که در این تعریف، افرادی که دستکم یک ساعت در هفته بازی میکنند نیز در گروه گیمرها قرار میگیرند. به گفته او، بخشی از افرادی که بیش از ۲۱ ساعت در هفته بازی میکنند، بازیکنان حرفهای یا پرمصرف هستند و برخی از آنها در حوزههایی مانند استریم بازی فعالیت دارند.
افراسیابی همچنین موبایل را اصلیترین بستر بازی در گروههای سنی مختلف معرفی کرد و گفت پس از آن، کنسول و رایانه شخصی در جایگاههای بعدی قرار میگیرند.
او با اشاره به سهم بازیهای ایرانی و خارجی در میان مخاطبان اظهار کرد که در بیشتر گروههای سنی، بازیهای خارجی سهم غالب را دارند و بازیهایی مانند «آمیرزا» از نمونههای بازیهای ایرانی مورد استفاده مخاطبان هستند.
هزینهکرد ۷۰هزار میلیارد تومانی خانوادهها برای بازیها
افراسیابی در بخش دیگری از ارائه آمار، رقم مجموع هزینهکرد خانوادههای ایرانی برای بازیها در سال ۱۴۰۲ حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرد.
همچنین بر اساس آمار ارائهشده در نشست، سهم بازیهای ایرانی از هزینهکرد در بخش بازیهای موبایلی حدود ۶ درصد و سهم بازیهای خارجی حدود ۹۴ درصد عنوان شد.
این ارقام، اهمیت بررسی سهم تولیدات داخلی در بازار بازی و ضرورت حمایت از تولیدکنندگان ایرانی را برجسته میکند. با این حال، تفکیک دقیق رقم کل هزینهکرد از سهم مربوط به بازیهای موبایلی و محدوده آماری هر یک از این ارقام نیازمند تطبیق با گزارش اصلی پیمایش است.

ضرورت تصمیمگیری مبتنی بر داده و بررسی کارشناسی در شورا
حامد علامتی در بخش دیگری از نشست، با تأکید بر ضرورت تقویت رویکرد تحلیلی در فعالیتهای شورای نظارت بر اسباببازی، گفت اعضای شورا برای تصمیمگیری دقیق باید به اطلاعات و آمارهای روز دسترسی داشته باشند.
او با اشاره به ظرفیت سامانههای اطلاعاتی دستگاههایی مانند وزارت صنعت، معدن و تجارت، بر استفاده از دادههای موجود در فرایند بررسی و تصمیمگیری تأکید کرد.
علامتی همچنین موضوع برگزاری رویداد در همدان را از جمله موضوعاتی دانست که میتواند در چارچوب تصمیمات شورا پیگیری شود و زمینه آغاز اقدامات اجرایی آن فراهم آید.
در این بخش، موضوع بازدید اعضای شورا از نمایشگاهی نیز مطرح شد و به برنامه اختتامیه آن در روز جمعه اشاره شد.
ضرورت بررسی قانون ساماندهی پهپادهای اسباببازی
در ادامه نشست، بابایی با طرح موضوع قانون ساماندهی پرندههای هدایتپذیر از راه دور، از جمله پهپادها، به ضرورت توجه شورای نظارت به مقررات مرتبط با پهپادهای اسباببازی اشاره کرد.
او توضیح داد که قانون مربوط به ساماندهی این پرندهها در مهرماه سال گذشته به تصویب رسیده و آییننامه اجرایی آن نیز در خردادماه سال جاری تصویب و ابلاغ شده است.
به گفته او، بر اساس این قانون، وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف به تدوین شیوهنامه مربوط به تولید، عرضه، واردات و بهرهبرداری از پهپادهای اسباببازی است و برای تدوین این شیوهنامه و تعیین مصادیق باید با نهادهای مرتبط از جمله شورای نظارت بر اسباببازی هماهنگی کند.
بابایی پیشنهاد کرد اعضای شورا متن قانون و آییننامه اجرایی آن را مطالعه کنند تا در جلسات بعدی امکان بررسی دقیقتر ابعاد موضوع فراهم شود.
حامد علامتی نیز در ادامه با اشاره به مراجعهها و پرسشهای مطرحشده درباره این موضوع، گفت: بررسیهای انجامشده نشان میدهد تدوین شیوهنامه به وزارت صمت واگذار شده است.
او تأکید کرد که طرح موضوع در شورا با هدف آگاهی اعضا و فراهم کردن زمینه همکاری صورت گرفته است و شورای نظارت میتواند در صورت ارائه شیوهنامه از سوی وزارت صمت، نظر کارشناسی خود را ارائه دهد یا یک تا دو نفر از کارشناسان شورا را برای مشارکت در این فرایند معرفی کند.
علامتی همچنین بر ضرورت تسریع در پیگیری این موضوع تأکید کرد.
بررسی ملاحظات امنیتی پهپادها و محصولات هوشمند
محمدحسین حبیبنژاد، نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز در بخش دیگری از نشست، با اشاره به اقدامها و مکاتبههای انجامشده درباره پهپادها، بر ضرورت پیگیری موضوع از طریق دفتر تخصصی وزارت صنعت، معدن و تجارت تأکید کرد.
او از برنامهریزی برای دعوت از نهادهای امنیتی به جلسات مرتبط خبر داد تا ابعاد مختلف موضوع و ملاحظات لازم در زمینه تولید و عرضه این محصولات بررسی شود.
حبیبنژاد همچنین به برخی مسائل مطرحشده درباره ساعتهای هوشمند اشاره کرد و گفت اعتراضهایی از سوی برخی انجمنهای فعال در حوزه حقوق کودک درباره این محصولات مطرح شده است. به گفته او، قرار است بازدیدی از بازار انجام شود تا وضعیت عرضه و مسائل مرتبط با این محصولات بررسی شود.
او با توجه به ملاحظات امنیتی و حساسیت محصولات هوشمند و پهپادهای غیرنظامی، پیشنهاد کرد تدوین ضوابط و شیوهنامههای مرتبط در شورای نظارت مورد توجه قرار گیرد.
اختلافنظر درباره مرجع ارزیابی بازیهای رومیزی
حبیبنژاد در ادامه، با اشاره به پیشنهاد افراسیابی درباره واگذاری ارزیابی محتوایی و ردهبندی سنی بازیهای رومیزی به بنیاد ملی بازیهای رایانهای، بر ضرورت روشن شدن مبانی قانونی این پیشنهاد تأکید کرد.
او گفت پیش از تصمیمگیری درباره تقسیم وظایف میان دستگاهها باید مفاهیم «اسباببازی»، «بازی» و «سرگرمی» و جایگاه قانونی بازیهای رومیزی بهطور دقیق مشخص شود.
به گفته او، اگر بازیهای رومیزی از نظر قانونی در دسته اسباببازی قرار گیرند، باید وضعیت آنها با توجه به سازوکارهای موجود، از جمله درگاه ملی مجوزها و طبقهبندیهای مربوط به مجوز تولید، بررسی شود.
حبیبنژاد هشدار داد که ایجاد سازوکار یا مجوز جداگانه بدون روشن شدن مبنای قانونی آن ممکن است برای فعالان این حوزه ابهام و مشکل ایجاد کند. از نگاه او، مرجع صدور مجوز تولید باید نهادی باشد که صلاحیت قانونی آن بهروشنی مشخص شده است.
او همچنین بر ضرورت دسترسی به دادههای دقیقتر بازار، از جمله اطلاعات مربوط به صادرات و سایر شاخصهای تجاری این حوزه، تأکید کرد و خواستار تکمیل اطلاعات مورد نیاز برای تصمیمگیری شد.
تأکید بر بازنگری در ضوابط و استمرار همکاری میان دستگاهها
در بخش دیگری از نشست، حاجیبیگی، دبیر انجمن صنایع خلاق، با اشاره به ضرورت تشکیل کمیسیون یا کارگروه تخصصی، بر اهمیت نظارت جدی بر تخلفات احتمالی در حوزه بازیها تأکید کرد. او پیشگیری و رسیدگی زودهنگام به مسائل را ضروری دانست و گفت بهتر است مسائل پیش از گسترش و تبدیل شدن به پروندههایی که نیازمند ورود دستگاههای انتظامی و قضایی هستند، در مسیر کارشناسی و تخصصی حلوفصل شوند.
در پایان حامد علامتی با اشاره به ضرورت نظارت بر بازیهای رومیزی، پیشنهاد کرد این موضوع در جلسه آینده یا جلسات بعدی بهصورت مستقل و تخصصی بررسی شود.
در این پیشنهاد، بر مرور و بهروزرسانی فهرستها و ضوابط موجود و افزایش تسلط کارشناسی اعضای شورا بر موضوع تأکید شد.

