به گزارش ادارهکل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، جمعی از شاعران و نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان کشور در نشستی فرهنگی و ادبی در همدان گرد هم آمدند و با شعرخوانی، روایت تجربههای ادبی و گفتوگو با کودکان و نوجوانان، لحظههایی خاطرهانگیز را برای دوستداران کتاب و شعر رقم زدند.
این نشست شامگاه یکشنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ با حضور مصطفی رحماندوست، غلامرضا بکتاش، کمال شفیعی، مریم اسلامی، سیداحمد میرزاده، مریم علایی و مدیران کل آموزش و پرورش و کانون پرورش فکری استان همدان در مرکز شماره ۶ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همدان برگزار شد.
رازهای شعر کودک از زبان مصطفی رحماندوست
بخش گفتوگوی اعضای نوجوان انجمنهای ادبی سیمرغ و قاف با مصطفی رحماندوست، شاعر نامآشنای کودک و نوجوان، یکی از بخشهای اصلی این نشست بود.
رحماندوست در پاسخ به پرسشی درباره معیارهای سرودن شعر برای کودکان و نوجوانان، با تأکید بر شناخت مخاطب گفت: نمیتوان نسخه واحدی برای شعر کودک پیچید. ممکن است شعری که کودکان دوست دارند، چندان مورد توجه بزرگسالان قرار نگیرد. شاعر کودک باید پیش از هر چیز، کودک را بشناسد.
وی با اشاره به تجربههای خود در عرصه شعر کودک افزود: من حتی وزنهای شعر را برای کودکان به هم زدم تا به زبان و دنیای آنها نزدیکتر شوم. گاهی شعر از نظر معنا بسیار ساده است، اما اگر موسیقی و ضرباهنگ داشته باشد، کودک با آن بازی میکند و آن را دوست دارد.
این شاعر پیشکسوت همچنین درباره نقش شاعران در فرهنگسازی و تأثیر آثار ادبی گفت: موفقیت در ادبیات همیشه رازهای ناگفتهای دارد. گاهی یک اثر بارها رد میشود اما در پایان مسیر خود را پیدا میکند؛ همانگونه که مجموعه هری پاتر پس از رد شدن از سوی چندین ناشر، سرانجام منتشر شد و به یکی از موفقترین آثار ادبی جهان تبدیل شد.
وی در ادامه و در پاسخ به این پرسش که آیا دیدار با کودکان و نوجوانان نگاه او را تغییر داده است، اظهار کرد: شاعر کودک نباید نگاه ثابتی داشته باشد. اگر کسی نگاهش را نسبت به بچهها تغییر ندهد، از آنها عقب میماند. ما باید مدام دنبال کودکان بدویم تا ببینیم چه میخواهند، چه چیزی آنها را میخنداند یا به فکر فرو میبرد.
رحماندوست با تأکید بر اینکه بسیاری از ایدههای شعری خود را از کودکان گرفته است، افزود: گریه، خنده، بازی و حتی شیوه حرف زدن بچهها برای شاعر منبع الهام است و شاعر کودک باید سوژه، موضوع، وزن و ضرباهنگ و حتی موسیقی شعر را از خود کودکان وام بگیرد.
یکی دیگر از اعضای انجمنهای ادبی از رحماندوست پرسید اگر به ابتدای مسیر شاعری بازگردد، چه کاری را متفاوت انجام خواهد داد؟ شاعر پیشکسوت کودک در پاسخ گفت: بیشتر کتاب میخواندم و زبانم را قویتر میکردم. در دوران کودکی ما امکانات امروز وجود نداشت و حتی کتابها را اجاره میکردیم تا بتوانیم مطالعه کنیم.
این شاعر همچنین از علاقه خود به موسیقی در سالهای جوانی یاد کرد و گفت: مدتی در این حوزه فعالیت داشته اما بعدها تمام تمرکز خود را بر ادبیات گذاشته است.
در بخش دیگری از این نشست، یکی از نوجوانان درباره تأثیرگذارترین اتفاق زندگی او در مسیر شناخت دنیای کودکان پرسید. رحماندوست با مرور خاطرههای سالهای جوانی خود گفت: ابتدا برای بزرگسالان شعر و داستان مینوشتم و شعر نو و سپید میگفتم. اما بعدها مسیرم تغییر کرد و به ادبیات کودک رسیدم.
وی با بیان اینکه بیش از پنج دهه از فعالیتش در حوزه شعر کودک میگذرد، افزود: از سال ۱۳۵۵ تا امروز برای کودکان شعر گفتهام و هنوز هم لبخند آنها بزرگترین پاداش من است. کودکان مخاطبانی کاملاً صادق هستند؛ اگر اثری را دوست نداشته باشند، واکنشی نشان نمیدهند و اگر دوست داشته باشند، بیواسطه آن را بروز میدهند.
رحماندوست در پایان، مهمترین راز موفقیت در شعر کودک را چنین بیان کرد: شعر کودک باید به گونهای باشد که مخاطب بتواند آن را ادامه دهد و همراهی کند؛ یعنی کودک احساس کند خودش نیز در ساختن و کامل کردن شعر سهمی دارد. وقتی این اتفاق بیفتد، شعر در ذهن و دل او ماندگار میشود.
تقویت هویت ملی و فرهنگی از سوی شاعران و نویسندگان
میلاد مرادی، مدیرکل کانون استان همدان در این نشست، بر اهمیت نقش ادبیات در شکلگیری شخصیت نسل آینده تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه چهرههای برجسته ادبیات کودک و نوجوان از جمله مصطفی رحماندوست، گفت: شاعران و نویسندگان نامداری چون استاد رحماندوست، غلامرضا بکتاش و دیگر پیشکسوتان این حوزه، سهمی ارزشمند در تقویت هویت ملی، فرهنگی و ادبی نسلهای مختلف داشتهاند و آثار آنان همچنان در میان کودکان و نوجوانان محبوب و اثرگذار است.
در بخش دیگری از این رویداد، نشست پرسش و پاسخ با حضور شاعران برگزار شد و اعضای انجمنهای ادبی، باشگاههای قاف و سیمرغ و علاقهمندان حاضر در برنامه، پرسشهای خود را درباره شعر، نویسندگی و ادبیات کودک و نوجوان مطرح کردند. شاعران نیز با پاسخ به سؤالات، تجربیات ارزشمند خود را با مخاطبان به اشتراک گذاشتند.
اجرای سرود و تجلیل برگزیدگان جشنوارههای خاتم، آلزایمر، اعضای توانمند قاف و میهمانان بخش پایانی این نشست بود.
یاد آوری میشودشانزدهمین دوره جشنواره شعر رضوی به میزبانی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان به عنوان دبیرخانه این رویداد میزبان شاعران است و قرار است شامگاه دوشنبه۱۸ خرداد ۱۴۰۵، آیین پایانی این جشنواره به میزبانی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و با حضور مسئولان کشوری و استانی، برگزار شود.
