به گزارش ادارهکل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، علی عسلی در این نشست که در بخش جنبی نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان کانون برگزار شد، با اشاره به پیشینه تاریخی آموزش خوشنویسی بر پایه تشبیههای تصویری و فیگوراتیو گفت: در سنت آموزش خوشنویسی ایرانی، همواره دو رویکرد علمی و ذوقی در کنار هم وجود داشته است؛ یک رویکرد مبتنی بر هندسه، نقطه و تناسبات ریاضی و رویکرد دیگر بر پایه تشبیه حروف به اشکال ملموس و قابل درک برای ذهن مخاطب است.
وی افزود: استفاده از تشبیههای تصویری در آموزش خط، موضوع تازهای نیست و پیشینهای چندصد ساله در رسالههای خوشنویسی ایرانی دارد. در بسیاری از متون و کتابهای آموزشی قدیم، حروف به پرندگان، اندام انسان، حیوانات و اشکال طبیعی تشبیه میشدند تا هنرجو بتواند فرم حروف را بهتر در ذهن خود ثبت کند.
این پژوهشگر حوزه خط با اشاره به روایت مشهور درباره شکلگیری خط نستعلیق گفت: در برخی منابع آمده است که میرعلی تبریزی با الهام از حرکت و پرواز پرندگان به تناسبات خط نستعلیق دست یافته است؛ روایتی که اگرچه شاید بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، اما نشان میدهد سنت خوشنویسی ایرانی از ابتدا پیوند عمیقی با نگاه زیباییشناسانه و طبیعت داشته است.
عسلی با مرور نمونههایی از کتابها و منابع آموزشی ایران، پاکستان و دیگر کشورها اظهار کرد: در بسیاری از آثار آموزشی خط فارسی و نستعلیق، از گذشته تا امروز، این شیوه آموزش تصویری دیده میشود و کتاب «شکلسازی با حروف فارسی» نیز در امتداد همین سنت ارزشمند قرار میگیرد.
وی مهمترین ضرورت چنین آثاری را حفظ ارتباط نسل جدید با نوشتار سنتی فارسی دانست و گفت: امروز کودکان و نوجوانان بیش از آنکه بنویسند، تایپ میکنند. فناوری باعث شده مهارت نوشتن دستی به تدریج کمرنگ شود و حتی بسیاری از نوجوانان در خواندن متون نستعلیق نیز دچار دشواری باشند.
این مدرس و پژوهشگر هنر ادامه داد: چنین کتابهایی بیش از آنکه صرفاً آموزش نوشتن باشند، به حفظ تصویر ذهنی حروف و آشنایی ناخودآگاه مخاطب با فرمهای اصیل خط فارسی کمک میکنند و این موضوع اهمیت فرهنگی بسیار زیادی دارد.
عسلی خط نستعلیق را یکی از پیچیدهترین و هوشمندانهترین خطوط جهان توصیف کرد و گفت: این خط فقط یک ابزار نوشتن نیست، بلکه بخش مهمی از روحیه، ادبیات و زیباییشناسی ایرانی را در خود جای داده است. در نستعلیق، زیبایی گاه حتی بر خوانایی غلبه میکند و همین ویژگی آن را به هنری منحصربهفرد تبدیل کرده است.
وی تأکید کرد: اگر برای حفظ و آموزش این میراث فرهنگی برنامهریزی نکنیم، ممکن است نسلهای آینده حتی در خواندن متون کلاسیک و کتیبههای تاریخی خود نیز دچار مشکل شوند.
این کارشناس حوزه خط همچنین با اشاره به کمبود کتابهای تعاملی و پاپآپ در ایران گفت: تولید این آثار ممکن است پرهزینه باشد، اما نباید هزینه را بهانهای برای کنار گذاشتن خلاقیت دانست. در بسیاری از کشورهای دنیا، با حمایتهای فرهنگی و سازوکارهای مناسب، کتابهای خلاقانه و تعاملی با قیمت قابل دسترس در اختیار کودکان قرار میگیرد.
عسلی در پایان ضمن قدردانی از تولید کتاب «شکلسازی با حروف فارسی» ابراز امیدواری کرد انتشار چنین آثاری بتواند زمینه آشنایی نسل جدید با خوشنویسی ایرانی و تقویت پیوند آنان با فرهنگ و هنر ایرانی را فراهم کند.
آیین رونمایی از کتاب «شکلسازی با حروف فارسی» با خط نستعلیق اثر محمود همتی روز ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ و در آخرین روز این رویداد فرهنگی در بخش جنبی نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان «میناب ۱۶۸» برگزار شد.
